Breukvlakken

Biografieën Project: Anil Ramdas, onmogelijk kosmopoliet
2023-12-14 19:30 - 22:00 (Europe/Amsterdam) | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken Biografieën Project Perdu
Seizoen 2023 – 2024
Bijeenkomst donderdag 14 december 2023:
De Stichting Breukvlakken, i.s.m. de Stichting Psychoanalyse en Cultuur, organiseert op 14 december 2023 de tweede avond in het nieuwe seizoen van de succesvolle reeks DE BIOGRAFIE IN PSYCHOANALYSE.
In Literair Theater Perdu in Amsterdam zal vanaf 20 uur Karin Amatmoekrim spreken over haar biografie Anil Ramdas, in wat voor land leef ik eigenlijk, onmogelijk kosmopoliet (Uitgeverij Prometheus, 2023).
Schrijfster Karin Amatmoekrim promoveerde op deze bijzondere biografie over de bijzondere Anil Ramdas, veelgeroemd essayist en televisiemaker, die als slot van een destructieve neergang in werk en als persoon, een eind aan zijn leven maakte. Amatmoekrim: “Men kwam unaniem tot de conclusie dat zijn zelfgekozen dood voortkwam uit zijn ontworteling, het verdriet van de immigrant. Ik meende zelf ook nog andere dingen te zien. Wat ik wilde was via de lens van zijn werk naar het veranderende Nederland kijken”. (Trouw, 2023). Via de lens van zijn werk, zo heeft de biografe het leven van Anil Ramdas beschreven. Ze wilde uitdrukkelijk niet psychologiseren. Een open doel voor psychoanalytica Martine Groen, zou je zeggen. Of niet? Moderator is Maaike Meijer.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
Live € 12,50 en Stream € 8,00
De biografie van Karin Amatmoekrim, In wat voor land leef ik eigenlijk? Anil Ramdas, onmogelijk kosmopoliet (Prometheus, 2023) is deze avond te koop à € 39,99. De biografe zal signeren.
Bestel Kaarten

Biografieën Project in Perdu
Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kunt u verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
Download de FLYER met het uitgebreide overzicht van de gehele serie hier.

Seizoen 2023 – 2024

19 oktober 2023
Biograaf Jutta Chorus over Alma’s dochters. 5 levens in de schaduw.
14 december 2023
Biograaf Karin Amatmoekrim over het leven en werk van Anil Ramdas
15 februari 2024
Biograaf Mieke Tillema over Ida Simons. Pianiste, schrijfster, overlevende.
11 april 2024
Biograaf Annette Portegies over Maurice Gilliams 1900-1982.

Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur.

Thema-avond: Een introductie op Schaamte
2023-12-21 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
De Stichting Breukvlakken organiseert in nauwe samenwerking met Stichting Perdu, in vervolg op de series over ‘Angst’ en ‘Woede’ vier avonden rond het thema ‘Schaamte’
Je moest je schamen
Ieder mens kent schaamte: het is een normaal gevoel. Terwijl je het liefst zou willen verdwijnen, word je jezelf juist intens gewaar, je hebt te kampen met een overmaat aan prikkels, met blozen, met zweten, met slecht afgegrensde woede, kortom je voelt je overmand door gewaarwordingen.
Schaamte als emotie wil je zo vlug mogelijk kwijt, het gevoel doet pijn. Daarvoor gebruik je de klassieke afweermechanismen als ontkennen, afwijzen, verdringen, verschuiven en het rationaliseren van schaamte, het goed praten.
Schaamte is sociale pijn. Wat er nog van je over is, voelt zich onmachtig, object van minachting, verlamd, passief geteisterd door pijnlijke autonome reacties. Wanneer je je schaamt heul je, tegen beter weten in, emotioneel met de vijand die jou waardeloos vindt. Er is geen ruimte meer voor begrip voor jezelf.
Het zijn de ogen van de ander die je beschamen. De blik van de ander begint bij de moeder, vader, verzorger, opa’s, oma’s, de gemeenschap: door hun blikken en woorden leer je hoe je je moet gedragen om erbij te horen. Wat je kan zeggen en waarover je moet zwijgen.
Schaamte fungeert als olie in een samenleving. Het houdt mensen op hun plaats. Maar er kunnen kenteringen komen in wie de macht heeft wie te beschamen. # Me-too is een voorbeeld hoe machts-en beschamingsverhoudingen kunnen veranderen.
De schaamteloosheid kan een afweer zijn waardoor iemand de schaamte die anders ondragelijk is, zelf niet voelt, maar bij omstanders oproept, “de plaatsvervangende schaamte.”
Hoog tijd om ons te verdiepen in Schaamte
Met deskundigen, de psychoanalyse en cultuur gaan we de ‘schaamte’ te lijf.
De vier donderdagavonden vinden plaats in Perdu en zullen tegelijkertijd via een livestream te volgen zijn. Het programma duurt van 20.00 tot 22.00 uur.
De Stichting Breukvlakken stelt zich ten doel het Freudiaanse gedachtegoed levend te houden. De noties van conflicterende gevoelens, bewust en onbewust, de seksuele en agressieve driften, de wensen en de verlangens, zijn onmisbaar voor een zinnige duiding van maatschappelijke conflicten en onbehagen.
Stichting Perdu staat voor het stimuleren en onder de aandacht brengen van bijzondere literatuur, en het onderzoeken van de relaties tussen die literatuur, andere disciplines, en culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. (www.perdu.nl)
EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Schaamte.

1 – Donderdag 21 december 2023
Een introductie op Schaamte

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
De avonden beginnen om 20.00 uur en eindigen 22.00 uur, de bar is open tot 23.00 uur
Alle avonden zijn per livestream te volgen waarbij u betaalt voor een link.
De link ontvangt u twee uur voor aanvang van het programma.

Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
BESTEL KAARTEN

Prijzen:
Normaal € 13,50 per avond – Passepartout voor 4 avonden € 48,50
Studenten, Stadspas en 65+ € 11,00 per avond – Passepartout voor 4 avonden € 40,-
Livestream € 9,00 per avond – Passepartout voor 4 avonden €32,50

PROGRAMMA DONDERDAG 21 DECEMBER 2023
Sprekers:

Nelleke Nicolai | psychiater, psychotherapeut en psychoanalyticus
Toxische schaamte na misbruik
Natuurlijk is een mild geweten prettig, dan gaat schaamte ook weer voorbij. In de therapeutische praktijk zien we regelmatig dat mensen geplaagd worden door schaamtegevoeligheid als een karaktertrek. Nelleke Nicolai schetst haar ervaring met getraumatiseerde mensen na seksueel misbruik en hoe schaamte toxisch kan worden. Ze is dan een emotie die de identiteit bij de wortels aantast: Ik ben een slecht mens. De schaamte gaat dan over in lichamelijke reacties en bewegingspatronen en wordt subjectief niet meer gevoeld als schaamte, maar als schuld.
Dr. Nelleke Nicolai (1947) was psychiater, psychotherapeut, en psychoanalyticus. Ze was supervisor en docent aan meerdere opleidingen vooral over trauma en hechting. Ze schreef onder anderen Empathie (2016) , Emotieregulatie, de kunst van het evenwicht (2016) en In levenden lijve: het lichaam in de psychotherapie (2020).

Prof. Dr. Frans Schalkwijk | psychoanalyticus, psychotherapeut en bijzonder hoogleraar aan de UvA
De fenomenologie van schaamte
Schaamte is een emotie die heel lichamelijk is; je knikt door de knieën, je wordt rood, je hart klopt, in je maag ontvouwt zich een gat, je wil door de grond zakken en soms dood en er nooit meer zijn. Schaamte is op zich een “normale “sociale emotie die ontstaat in kindertijd. Soms al voor er woorden zijn. Het is ook wel zo dat schaamte niet erkend hoeft te worden: je kunt je schamen zonder te weten dat het over schaamte gaat. In sommige gevallen wordt de schaamte chronisch en vult het gehele zelfgevoel: dan spreken we over toxische schaamte. Dan voel je geen schaamte. Je bent nul, niets, minderwaardig. Wat daar de oorzaak van is, komt aan de orde.
Prof. dr. Frans Schalkwijk is bijzonder hoogleraar gewetensontwikkeling aan de Universiteit van Amsterdam. Het merendeel van de week werkt hij als psychotherapeut/psychoanalyticus in eigen praktijk. Hij is docent in meerdere postmasteropleidingen en auteur van populairwetenschappelijke boeken als Onvolmaakt tevreden. Omgaan met je innerlijke criticus (2016) en Narcisme (2018).

Moderator: Koen Hilberdink
Culturele bijdrage:

(Foto: Arnoud van Bochove)
De zussen Rosa en Donna Braber | poëzie en dans
Donna Braber (1996, NL) is afgestudeerd aan Codarts, University of the Arts en is werkzaam als danser, maker en docent in Rotterdam en Wenen. In 2019 maakte zij de voorstelling ‘Planet Sis’ met haar zus Rosa Braber (acteur, schrijver en theatermaker) in coproductie met theaterhuis Dschungel Wien in Wenen. Deze voorstelling werd genomineerd voor de Stella-award 2020 (vergelijkbaar met de in Nederland bekende ‘Gouden Krekel’). Na dit succes richtten zij samen het theatercollectief: ‘Wolf Collective’ (gevestigd in Wenen) op en produceerden meerdere voorstellingen die in theaters en op festivals spelen. Donna onderzoekt in haar werk de samensmelting van verschillende kunstdisciplines en nieuwe ontmoetingen tussen makers. Daardoor ontstaan er nieuwe (kunst)vormen die samen een nieuwe wereld creëren.
Rosa Braber (1989, NL) studeerde in 2012 af aan de performance opleiding van de Toneelacademie Maastricht. Ze maakt voorstellingen en werkte met verschillende theater- en performancegroepen in Nederland, België en Oostenrijk. In 2013 publiceerde ze haar eerste dichtbundel en droeg ze haar gedichten voor op literaire festivals. In datzelfde jaar verhuisde ze naar Wenen, waar ze nog altijd woont en werkt. Van 2015 tot 2020 maakte ze deel uit van het Bernhard Ensemble. In de zomer van 2019 werkte ze als poet in residence aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht. In 2019 maakte ze samen met haar zus Donna ze de voorstelling Planet Sis bij theaterhuis Dschungel Wien, die werd genomineerd voor een Stella Award. Donna en Rosa richtten samen het interdisciplinaire performancecollectief “Wolf Collective” op. Vorig jaar maakten ze het performance concert God is a band – a reconstruction of life, waarin ze poogden het leven en menselijk gedrag te reconstrueren aan de hand van de Griekse mythologie. Hun nieuwste voorstelling WO-MAN – a revolutionary rave, een techno rave waarin ze de structuur van het patriarchaat onder de loep nemen en op revolutionaire wijze bevragen, gaat in februari 2024 in première in Wenen. Daarnaast is Rosa in het seizoen 2023/2024 als regisseur bij het Wiener Konzerthaus werkzaam. Volgend jaar herfst bijt ze zich vast in de monoloog Girls & Boys van Dennis Kelly, die ze bij het Weense Theater am Werk zal spelen.
Meer informatie: www.rosabraber.com

EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Schaamte.

De illustratie bovenaan deze pagina is gemaakt met Adobe Firefly AI.

Thema-avond: Uitsluiting en Schaamte
2024-01-18 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
De Stichting Breukvlakken organiseert in nauwe samenwerking met Stichting Perdu, in vervolg op de series over ‘Angst’ en ‘Woede’ vier avonden rond het thema ‘Schaamte’
Je moest je schamen
Ieder mens kent schaamte: het is een normaal gevoel. Terwijl je het liefst zou willen verdwijnen, word je jezelf juist intens gewaar, je hebt te kampen met een overmaat aan prikkels, met blozen, met zweten, met slecht afgegrensde woede, kortom je voelt je overmand door gewaarwordingen.
Schaamte als emotie wil je zo vlug mogelijk kwijt, het gevoel doet pijn. Daarvoor gebruik je de klassieke afweermechanismen als ontkennen, afwijzen, verdringen, verschuiven en het rationaliseren van schaamte, het goed praten.
Schaamte is sociale pijn. Wat er nog van je over is, voelt zich onmachtig, object van minachting, verlamd, passief geteisterd door pijnlijke autonome reacties. Wanneer je je schaamt heul je, tegen beter weten in, emotioneel met de vijand die jou waardeloos vindt. Er is geen ruimte meer voor begrip voor jezelf.
Het zijn de ogen van de ander die je beschamen. De blik van de ander begint bij de moeder, vader, verzorger, opa’s, oma’s, de gemeenschap: door hun blikken en woorden leer je hoe je je moet gedragen om erbij te horen. Wat je kan zeggen en waarover je moet zwijgen.
Schaamte fungeert als olie in een samenleving. Het houdt mensen op hun plaats. Maar er kunnen kenteringen komen in wie de macht heeft wie te beschamen. # Me-too is een voorbeeld hoe machts-en beschamingsverhoudingen kunnen veranderen.
De schaamteloosheid kan een afweer zijn waardoor iemand de schaamte die anders ondragelijk is, zelf niet voelt, maar bij omstanders oproept, “de plaatsvervangende schaamte.”
Hoog tijd om ons te verdiepen in Schaamte
Met deskundigen, de psychoanalyse en cultuur gaan we de ‘schaamte’ te lijf. De vier donderdagavonden vinden plaats in Perdu en zullen tegelijkertijd via een livestream te volgen zijn. Het programma duurt van 20.00 tot 22.00 uur.
De Stichting Breukvlakken stelt zich ten doel het Freudiaanse gedachtegoed levend te houden. De noties van conflicterende gevoelens, bewust en onbewust, de seksuele en agressieve driften, de wensen en de verlangens, zijn onmisbaar voor een zinnige duiding van maatschappelijke conflicten en onbehagen.
Stichting Perdu staat voor het stimuleren en onder de aandacht brengen van bijzondere literatuur, en het onderzoeken van de relaties tussen die literatuur, andere disciplines, en culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. (www.perdu.nl)
EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Schaamte.

1 – Donderdag 18 januari 2024
Uitsluiting en Schaamte

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
De avonden beginnen om 20.00 uur en eindigen 22.00 uur, de bar is open tot 23.00 uur
Alle avonden zijn per livestream te volgen waarbij u betaalt voor een link.
De link ontvangt u twee uur voor aanvang van het programma.

Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
BESTEL KAARTEN

Prijzen:
Normaal € 13,50 per avond – Passepartout voor 4 avonden € 48,50
Studenten, Stadspas en 65+ € 11,00 per avond – Passepartout voor 4 avonden € 40,-
Livestream € 9,00 per avond – Passepartout voor 4 avonden €32,50

PROGRAMMA DONDERDAG 18 JANUARI 2024
Sprekers:

Wouter Gomperts | psychoanalyticus, leertherapeut en supervisor
Beschaamd verzwegen? Over etnische verschillen in de psychoanalytische behandelkamer
Etnische verschillen worden in een moderne samenleving als de onze veelal óf beschaamd verzwegen óf op een grove manier tot uiting gebracht. Sinds meer dan honderd jaar zoeken psychoanalytici naar manieren om met moeilijke gedachten, gevoelens en impulsen op een andere, betere manier om te gaan dan ze weg te werken of destructief uit te leven. Nu staan we voor de uitdaging in de therapiekamer naar manieren te zoeken om met een zekere vrijmoedigheid te praten over de beschamende gevoelens die etnische verschillen met zich mee kunnen brengen. Wat kunnen we dan tegenkomen? Wouter Gomperts gaat aan de hand van drie klinische vignetten (‘Aziza’, ‘David’ en ‘Els’) na wat zich in en tussen de patiënt en therapeut voor kan doen als zij in etniciteit verschillen, en hoe je daar als analyticus mee om kan gaan.
Dr. Wouter Gomperts (1951) werkte jarenlang bij de Universiteit van Amsterdam en het Nederlands Psychoanalytisch Instituut. Nu werkzaam als psychoanalyticus, leertherapeut en supervisor in eigen praktijk.

Maggie Eybrechts | psychoanalytica in opleiding
Schaamte in de ogen kijken
Over schaamte en schaamteloosheid in machtsverhoudingen bij etnische verschillen. Schaamte kan, mits het dragelijk is, ons in toom houden, ons brengen tot meer menselijkheid en empathie. Schaamteloosheid kan daarentegen tot zonden, gewetenloosheid en ongeremd gedrag aanzetten. De bruisende levendige overmoed staat zelfreflectie in de weg. Wat op zijn beurt weer juist diepe (onbewuste) schaamte kan voeden. Is het gewicht van schaamte om deze aan te gaan dan te groot? Maggie Eybrechts gaat, met een psychoanalytische blik, op zoek naar de destructieve kanten van schaamte en schaamteloosheid in contact tussen mensen op maatschappelijk niveau.
Maggie Eybrechts studeerde zowel organisatiepsychologie, klinische psychologie en deed een opleiding tot psychotherapeut. Ze heeft werkervaring opgedaan in de psychodiagnostiek en verslavingszorg. Momenteel is ze in opleiding tot psychoanalytica bij de Nederlandse Psychoanalytische Vereniging

Moderator: Martine Groen
met bijdragen van Valentijn de Heer en Hava Güveli
Valentijn de Heer. (Foto: Merlijn D. Oomernik)
Valentijn de Heer (1986) promoveerde in groep 4 van de lagere school op een proefschrift over identiteitswanen bij zeedieren. Verder kwam hij niet. De liefde voor taal en bedenksels is echter altijd gebleven. Tegenwoordig schrijft hij columns en korte verhalen en publiceerde daarmee bij o.a. Literair Nederland, Papieren Helden, De Optimist en het Parool. Zijn debuutroman Beste mevrouw Eva verscheen op 5 september 2023 bij Uitgeverij Pluim en wordt zeer goed ontvangen in de landelijke pers.

Hava Güveli. (Foto: Cihad Caner)
Hava Güveli (1980) schrijft proza en poëzie. Zij won in 2006 de El Hizjra Literatuurprijs. Haar poëzie is beeldend en melodieus. Haar Turks-Nederlandse achtergrond schemert door de inhoud. In 2019 studeerde ze af aan de Academie voor Schrijfdocenten, Dactylus in Amersfoort. Les geven aan volwassenen en kinderen vindt ze leuk. Eind 2020 verscheen van haar de bundel ‘Alles wat ik vergeet is mooi meegenomen’, uitgebracht door Uitgeverij Van Groningen. Momenteel werkt ze aan haar volgende bundel met als titel ‘Zachte vuisten’.

EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Schaamte.

De illustratie bovenaan deze pagina is gemaakt met Adobe Firefly AI.

De Biografie in Psychoanalyse: Ida Simons. Pianiste, schrijfster, overlevende
2024-02-15 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken De Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2023 – 2024
Bijeenkomst donderdag 15 februari 2024
De Stichting Breukvlakken, i.s.m. de Stichting Psychoanalyse en Cultuur, organiseert op 15 februari 2024 de derde avond in het nieuwe seizoen van de succesvolle reeks DE BIOGRAFIE IN PSYCHOANALYSE.
In Literair Theater Perdu in Amsterdam zal vanaf 20 uur Mieke Tillema spreken over haar biografie Ida Simons. Pianiste, schrijfster, overlevende (Cossee, 2021).

Ida Simons (1911-1960) is een vrijwel vergeten schrijfster. Maar door de heruitgave van haar briljante, licht cynische en semi-autobiografische roman De dwaze maagd (Cossee, 2014) en door de uitvoerig gedocumenteerde biografie van Mieke Tillema Ida Simons. Pianiste, schrijfster, overlevende (Cossee, 2021), werd ze weer geheel tot leven gewekt. En wat voor een leven. Als enig kind van haar Duitse vader Rosenheimer en haar Nederlands-Engelse moeder Vecht, die elkaar het leven zuur maakten in hun woonplaats Antwerpen, is pianospelen voor haar DE uitlaatklep. Ida gaat een (gelukkig) huwelijk aan met de ook Joodse Mr. David Simons in Scheveningen, en wordt een min of meer gevierde pianiste. Tot de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Het gezin Simons overleeft, maar vraag niet hoe. Deze ervaring verergert haar zwaarmoedigheid, die Ida zelf ‘een erfelijke belasting’ noemde. Haar literaire doorbraak beleeft ze met De dwaze maagd (1959), maar kort erop sterft ze, hoogstwaarschijnlijk zelf verkozen.
Hierna geeft psychiater/psychoanalytisch psychotherapeut Greet Kuipers haar visie op de biografie. Vervolgens is er een nagesprek. Moderator: Annelies van Hees.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
Live € 12,50 en Stream € 8,00

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kunt u verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
Download de FLYER met het uitgebreide overzicht van de gehele serie hier.

Seizoen 2023 – 2024

19 oktober 2023
Biograaf Jutta Chorus over Alma’s dochters. 5 levens in de schaduw.
14 december 2023
Biograaf Karin Amatmoekrim over het leven en werk van Anil Ramdas
15 februari 2024
Biograaf Mieke Tillema over Ida Simons. Pianiste, schrijfster, overlevende.
11 april 2024
Biograaf Annette Portegies over Maurice Gilliams 1900-1982.

Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur.

Thema-avond: Schaamte op de werkvloer
2024-03-14 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
De Stichting Breukvlakken organiseert in nauwe samenwerking met Stichting Perdu, in vervolg op de series over ‘Angst’ en ‘Woede’ vier avonden rond het thema ‘Schaamte’
Je moest je schamen
Ieder mens kent schaamte: het is een normaal gevoel. Terwijl je het liefst zou willen verdwijnen, word je jezelf juist intens gewaar, je hebt te kampen met een overmaat aan prikkels, met blozen, met zweten, met slecht afgegrensde woede, kortom je voelt je overmand door gewaarwordingen.
Schaamte als emotie wil je zo vlug mogelijk kwijt, het gevoel doet pijn. Daarvoor gebruik je de klassieke afweermechanismen als ontkennen, afwijzen, verdringen, verschuiven en het rationaliseren van schaamte, het goed praten.
Schaamte is sociale pijn. Wat er nog van je over is, voelt zich onmachtig, object van minachting, verlamd, passief geteisterd door pijnlijke autonome reacties. Wanneer je je schaamt heul je, tegen beter weten in, emotioneel met de vijand die jou waardeloos vindt. Er is geen ruimte meer voor begrip voor jezelf.
Het zijn de ogen van de ander die je beschamen. De blik van de ander begint bij de moeder, vader, verzorger, opa’s, oma’s, de gemeenschap: door hun blikken en woorden leer je hoe je je moet gedragen om erbij te horen. Wat je kan zeggen en waarover je moet zwijgen.
Schaamte fungeert als olie in een samenleving. Het houdt mensen op hun plaats. Maar er kunnen kenteringen komen in wie de macht heeft wie te beschamen. # Me-too is een voorbeeld hoe machts-en beschamingsverhoudingen kunnen veranderen.
De schaamteloosheid kan een afweer zijn waardoor iemand de schaamte die anders ondragelijk is, zelf niet voelt, maar bij omstanders oproept, “de plaatsvervangende schaamte.”
Hoog tijd om ons te verdiepen in Schaamte
Met deskundigen, de psychoanalyse en cultuur gaan we de ‘schaamte’ te lijf. De vier donderdagavonden vinden plaats in Perdu en zullen tegelijkertijd via een livestream te volgen zijn. Het programma duurt van 20.00 tot 22.00 uur.
De Stichting Breukvlakken stelt zich ten doel het Freudiaanse gedachtegoed levend te houden. De noties van conflicterende gevoelens, bewust en onbewust, de seksuele en agressieve driften, de wensen en de verlangens, zijn onmisbaar voor een zinnige duiding van maatschappelijke conflicten en onbehagen.
Stichting Perdu staat voor het stimuleren en onder de aandacht brengen van bijzondere literatuur, en het onderzoeken van de relaties tussen die literatuur, andere disciplines, en culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. (www.perdu.nl)
EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Schaamte.

1 – Donderdag 14 maart 2024
Schaamte op de werkvloer

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
De avonden beginnen om 20.00 uur en eindigen 22.00 uur, de bar is open tot 23.00 uur
Alle avonden zijn per livestream te volgen waarbij u betaalt voor een link.
De link ontvangt u twee uur voor aanvang van het programma.

Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Prijzen:
Normaal € 13,50 per avond – Passepartout voor 4 avonden € 48,50
Studenten, Stadspas en 65+ € 11,00 per avond – Passepartout voor 4 avonden € 40,-
Livestream € 9,00 per avond – Passepartout voor 4 avonden €32,50

PROGRAMMA DONDERDAG 14 MAART 2024
Sprekers:

Eric Koenen
De werking van schaamte in organisaties
Eric Koenen zal ingaan op de vraag hoe schaamte een nieuwe bestuurscultuur en collectieve wijsheid in de weg kan zitten.
Eric Koenen is o.a. oprichter Doorwerthgroep en de Academie voor interventiekunde.

Aukje Nauta | hoogleraar organisatiepsychologie
Schaamte als krachtbron voor duurzame organisaties
Aukje Nauta zal ingaan op de positieve kant van de schaamte-medaille. Immers: als je je schaamt, dan denk je slecht over jezelf. Maar dát je je schaamt bewijst dat je ernaar verlangt een beter mens te zijn. Daarom kan juist schaamte ervoor zorgen dat bestuurders van organisaties betere, duurzamer keuzes gaan maken, mits ze goed met schaamte leren omgaan.
Aukje Nauta is spreker, schrijver en psycholoog. Haar jongste boek heet ‘Nooit meer doen alsof. Denk je schaamte om en maak het je kracht’. Eerder schreef ze managementboeken als ‘Tango op de werkvloer’ en ‘Anders Werken’. Ze is bijzonder hoogleraar organisatiepsychologie aan de Universiteit Leiden. Tot 2022 was ze partner van Factor Vijf Organisatieontwikkeling. Werkte bij TNO en Randstad en was vier jaar lang kroonlid van de SER.

Moderator: Christien Brinkgreve
met bijdragen van Elke Geurts en Luan Buleshkai
Elke Geurts (1973) schrijft romans, columns en verhalen voor kranten en tijdschriften. Zij publiceerde de verhalenbundels Het besluit van Dola Korstjens (2008) en Lastmens (2010/2015) en de romans De weg naar zee (2013), Ik nog wel van jou (2017) en Wie is die vrouw? (2022). Het leverde haar nominaties op voor onder andere De Gouden Boekenuil, de BNG Literatuurprijs en de Anna Bijns Prijs.
Luan Buleshkaj (1988) is een woordkunstenaar in de breedste zin van het woord en een gevestigde naam in de spoken word-scene in Nederland. De geboren en getogen Amsterdammer met Kosovaars-Albanese roots maakte daarvoor vooral naam als battlerapper (L-Deep) bij het platform ‘Punchout Battles’. Sinds Luan entree maakte in de poëziewereld stond hij al op vele gerenommeerde podia in Nederland. Luan staat bekend om zijn woordspelingen, taalvondsten, ritme en krachtige voordracht.

Deze avond wordt mede mogelijk gemaakt door

EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Schaamte.

De illustratie bovenaan deze pagina is gemaakt met Adobe Firefly AI.

De Biografie in Psychoanalyse: Weerspiegeld in een waterglas, Maurice Gilliams 1900-1982
2024-04-11 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken De Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2023 – 2024
Bijeenkomst donderdag 11 april 2024
De Stichting Breukvlakken, i.s.m. de Stichting Psychoanalyse en Cultuur, organiseert op 11 april 2024 de vierde en laatste avond in het nieuwe seizoen van de succesvolle reeks DE BIOGRAFIE IN PSYCHOANALYSE.
In Literair Theater Perdu in Amsterdam zal vanaf 20 uur Annette Portegies spreken over haar biografie Weerspiegeld in een waterglas, Maurice Gilliams 1900-1982 (Athenaeum, 2022).

Niet lang nadat Maurice Gilliams (1900-1982) doorbrak met zijn roman Elias of het gevecht met de nachtegalen werd hij in een ziekenhuis opgenomen met een zware depressie. Het was niet de eerste keer dat hij naar de dood verlangde, en het zou ook niet de laatste keer zijn. Schrijvend onderzocht hij de oorzaken van zijn lijden, even nuchter en analytisch als van schaamte en woede vervuld – ‘het dénkend verdriet’ noemde hij de kern van zijn oeuvre.
In haar biografie volgt Annette Portegies hem tijdens de wandelingen die hij door Antwerpen maakte – eerst aan de hand van zijn moeder, die de kerken in de oude binnenstad met hem bezocht, toen naast zijn vader, die in cafés en herbergen op zoek was naar cliënteel voor zijn drukkerij. Ze reist met hem via Turnhout, waar hij op een katholieke kostschool verbleef, naar Amsterdam, waar hij tijdens de Grote Oorlog als vluchteling werd opgenomen. Portegies laat zien dat Gilliams vormgaf aan zijn eerste indrukken, die hem voor het leven zouden tekenen, zoals hij vormgaf aan zijn woorden: zorgvuldig en met overgave bouwend aan een mythe, een schuilplaats, een uitvlucht.
Erna geeft psychoanalytica Leontine Brameijer haar visie. Na de pauze is er een discussie tussen biograaf en psychoanalytica, ook met het publiek. Moderator is Koen Hilberdink.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
Live € 12,50 en Stream € 8,00

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kunt u verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
Download de FLYER met het uitgebreide overzicht van de gehele serie hier.

Seizoen 2023 – 2024

19 oktober 2023
Biograaf Jutta Chorus over Alma’s dochters. 5 levens in de schaduw.
14 december 2023
Biograaf Karin Amatmoekrim over het leven en werk van Anil Ramdas
15 februari 2024
Biograaf Mieke Tillema over Ida Simons. Pianiste, schrijfster, overlevende.
11 april 2024
Biograaf Annette Portegies over Maurice Gilliams 1900-1982.

Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur.

Thema-avond: Schaamte en seksueel geweld
2024-05-16 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
De Stichting Breukvlakken organiseert in nauwe samenwerking met Stichting Perdu, in vervolg op de series over ‘Angst’ en ‘Woede’ vier avonden rond het thema ‘Schaamte’
Je moest je schamen
Ieder mens kent schaamte: het is een normaal gevoel. Terwijl je het liefst zou willen verdwijnen, word je jezelf juist intens gewaar, je hebt te kampen met een overmaat aan prikkels, met blozen, met zweten, met slecht afgegrensde woede, kortom je voelt je overmand door gewaarwordingen.
Schaamte als emotie wil je zo vlug mogelijk kwijt, het gevoel doet pijn. Daarvoor gebruik je de klassieke afweermechanismen als ontkennen, afwijzen, verdringen, verschuiven en het rationaliseren van schaamte, het goed praten.
Schaamte is sociale pijn. Wat er nog van je over is, voelt zich onmachtig, object van minachting, verlamd, passief geteisterd door pijnlijke autonome reacties. Wanneer je je schaamt heul je, tegen beter weten in, emotioneel met de vijand die jou waardeloos vindt. Er is geen ruimte meer voor begrip voor jezelf.
Het zijn de ogen van de ander die je beschamen. De blik van de ander begint bij de moeder, vader, verzorger, opa’s, oma’s, de gemeenschap: door hun blikken en woorden leer je hoe je je moet gedragen om erbij te horen. Wat je kan zeggen en waarover je moet zwijgen.
Schaamte fungeert als olie in een samenleving. Het houdt mensen op hun plaats. Maar er kunnen kenteringen komen in wie de macht heeft wie te beschamen. # Me-too is een voorbeeld hoe machts-en beschamingsverhoudingen kunnen veranderen.
De schaamteloosheid kan een afweer zijn waardoor iemand de schaamte die anders ondragelijk is, zelf niet voelt, maar bij omstanders oproept, “de plaatsvervangende schaamte.”
Hoog tijd om ons te verdiepen in Schaamte
Met deskundigen, de psychoanalyse en cultuur gaan we de ‘schaamte’ te lijf. De vier donderdagavonden vinden plaats in Perdu en zullen tegelijkertijd via een livestream te volgen zijn. Het programma duurt van 20.00 tot 22.00 uur.
De Stichting Breukvlakken stelt zich ten doel het Freudiaanse gedachtegoed levend te houden. De noties van conflicterende gevoelens, bewust en onbewust, de seksuele en agressieve driften, de wensen en de verlangens, zijn onmisbaar voor een zinnige duiding van maatschappelijke conflicten en onbehagen.
Stichting Perdu staat voor het stimuleren en onder de aandacht brengen van bijzondere literatuur, en het onderzoeken van de relaties tussen die literatuur, andere disciplines, en culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. (www.perdu.nl)
EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Schaamte.

1 – Donderdag 16 mei 2024
Schaamte en seksueel geweld

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
De avonden beginnen om 20.00 uur en eindigen 22.00 uur, de bar is open tot 23.00 uur
Alle avonden zijn per livestream te volgen waarbij u betaalt voor een link.
De link ontvangt u twee uur voor aanvang van het programma.

Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
BESTEL KAARTEN
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Prijzen:
Normaal € 13,50 per avond
Studenten, Stadspas en 65+ € 11,00 per avond
Livestream € 9,00 per avond

PROGRAMMA DONDERDAG 16 MEI 2024
Sprekers:

Nelleke Nicolai | psychiater, psychotherapeut en psychoanalyticus
Nelleke Nicolai zal meerdere traumatische schaamtes benoemen zoals de schaamte na geweld, de gevolgen van vernedering en de relatie met wraak en wrok, woede en haat. De geïnternaliseerde schaamte en schaamte over deze schaamte speelt een grote rol in de behandeling na seksueel geweld en seksuele grensoverschrijdingen. Schaamte kan tot verschillende vormen van gevoelens en gedrag leiden, zoals de blaam bij jezelf leggen, schuldgevoelens, maar ook walging van het eigen lichaam en zelfhaat. Dat leidt op haar beurt weer tot extreme vermijding of dissociatie van het lichaamsbeleven. Deze schaamte wordt permanent en doordrenkt het zelfgevoel. Het kan ook leiden tot familiale patronen, waarbij de schaamte intergenerationeel wordt en ingebed raakt in stilzwijgen. De relatie tussen schaamte en zelfhaat wordt toegelicht aan de hand de van een aantal gevalsbeschrijvingen.
Nelleke Nicolai was psychiater, psychotherapeut, en psychoanalyticus. Ze was supervisor en docent aan meerdere opleidingen vooral over trauma en hechting. Ze schreef onder anderen Empathie (2016) , Emotieregulatie, de kunst van het evenwicht (2016) en In levenden lijve: het lichaam in de psychotherapie(2020).

Martine Groen | klinisch psycholoog / psychotherapeut

Hoe zien de verschillen in schaamtepatronen eruit? Zijn in schaamte gedreven families heel verschillend of zijn er meer overeenkomsten na seksueel geweld? Schamen vrouwen zich meer dan mannen na geweld? Deze vragen zal Martine Groen samen met Nelleke Nicolai verder verdiepen en verkennen.

Drs. Martine Groen is klinisch psycholoog / psychotherapeut, niet praktiserend. Zij heeft zich gespecialiseerd in gerumineerde familiesystemen. Zij werkte in de vrouwenhulpverlening en was tien jaar verbonden aan de politie en brandweer. Ook werkte zij tien jaar in voormalig Joegoslavië. Haar laatste publicatie Intieme Oorlog schreef ze samen met Justine van Lawick en kent inmiddels de achtste druk.

Moderator: Koen Hilberdink
met bijdragen van Liesbeth Vreeburg en Manon Uphoff
Liesbeth Vreeburg is harpiste, componiste, muziektheatermaker en performer, actief in verschillende muzikale werelden. Ze combineert het ontwikkelen van haar eigen werk met het spelen van 18e, 19e en 20e eeuwse kamermuziek en het uitvoeren van gloednieuwe composities. Ze werkt graag op het snijvlak van disciplines, waar beeld, geluid en woord in elkaar overlopen.

Manon Uphoff (1962) is schrijver, scenarist en beeldend kunstenaar. Begeerte, haar debuut, werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs, de Anton Wachterprijs en de ECI-prijs. De roman Gemis, genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs, werd bekroond met de Rabobank Lenteprijs voor Literatuur. Haar recent verschenen roman Vallen is als vliegen werd met grote lof overladen door recensenten, boekverkopers, schrijvers en lezers

EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Schaamte.

De illustratie bovenaan deze pagina is gemaakt met Adobe Firefly AI.

De Biografie in Psychoanalyse: De levens van Claus
2024-10-10 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken De Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2024 – 2025
Bijeenkomst donderdag 10 oktober 2024
Ook het komend seizoen ontmoeten biografen en psychoanalytici elkaar in Literair Theater Perdu. Vanuit een gemeenschappelijke belangstelling voor levensgeschiedenissen spreken ze over hun werk. Uitgangspunt voor dit gesprek is steeds een recent verschenen biografie. Werkwijze, uitgangspunten, overeenkomsten en verschillen in aanpak komen aan de orde. De schrijver kiest er bijvoorbeeld voor om met name feiten uit het leven van de gebiografeerde te presenteren, de analyticus formuleert juist hypothesen omtrent samenhang en structuur. Wordt de hoofdpersoon gemist bij het componeren van het levensverhaal? Voor wie wordt de biografie eigenlijk gemaakt? Levert het verzamelen van feiten vanuit één bron of juist vanuit verschillende bronnen een evenwichtiger beeld op? En dit zijn nog maar een paar van de vragen die op zoek zijn naar een antwoord!
Het seizoen 2024/2025 wordt op 10 oktober geopend met de levens van Claus, biografie. Mark Schaevers, (de biograaf) zal vertellen over het tot stand komen van deze biografie over Claus en ons meenemen in diens fascinerende leven. Marc de Kesel (emeritus hoogleraar, filosoof, theoloog) spreekt vanuit psychoanalytisch perspectief over het fantastische leven van Hugo Claus.

Aan het eind van zijn leven zei Hugo Claus, dichter, romancier, toneelschrijver, vertaler, regisseur, filmer, scenarist, en schilder: ‘Ik weet niet alleen méér dan mijn eventuele toekomstige biograaf, ik weet het ook beter. De verschrikkelijke geheimen van mijn bestaan gaan met mij het graf in.’
Zou het? Met geduld, scherp verstand en sensitiviteit ontwart biograaf Mark Schaevers mythe en realiteit en brengt ons dichter bij Claus dan die zelf ooit heeft toegestaan. De levens van Claus is een machtige biografie van een kunstenaar die zijn eeuw in Nederland en Vlaanderen domineerde. Hier wordt het lezen van een exceptioneel leven een belevenis.
Een spannende avond zal het opleveren op donderdag 10 oktober 2024
Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
Live € 15,-
65+pas/Stadspas en studenten € 12,50
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kunt u verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Foto bovenaan de pagina Michiel Hendryckx (eigen werk) CC BY-SA 4.0

Thema-avond: Alles eros. Een geschiedenis van het verlangen
2024-11-14 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Stichting Breukvlakken organiseert in nauwe samenwerking met Stichting Perdu, vier avonden rond het thema ‘verlangen’. De blik richt zich de eerste avond op ‘Alles eros. Een geschiedenis van het verlangen’ waarmee we verschuivingen in de tijd in de perceptie van het gevoel ‘verlangen’ bespreken. De tweede avond ‘Seks en liefhebben: over de complexe relatie tussen seksuele driften en liefde’ richt zich op de veranderingen die zich gedurende een leven kunnen voordoen. De derde avond ‘Het verlangen naar erkenning’ onderzoekt fundamentele vragen rond identiteit en erkenning. Is daar een diagnostisch label voor nodig? De vierde avond Het verlangen naar beschaving voert ons langs vragen als: hoe gaan we met elkaar om, wie heeft er eigenlijk de macht.
Met deskundigen, psychoanalyse en poëzie gaan we het ‘verlangen’’ te lijf. Vier avonden over eros, liefhebben, erkenning en beschaving.
Wat is er met onze tijd aan de hand? Maken verlangens je sterk of juist weerloos? Kunnen de verlangens van iedereen gehonoreerd worden? Wie honoreert er trouwens? Het moet niet gekker worden.
Dat we antwoorden zullen vinden is vanzelfsprekend, of ze welgevallig zullen zijn is niet te garanderen, maar dat het spannende avonden worden is zeker.
Elke avond opent met een speciaal voor de gelegenheid geschreven gedicht waarna een tweetal deskundigen het thema van de avond verder zullen toelichten. Aan het eind van de avond is er ruimte voor een gesprek tussen dichter en sprekers en vragen uit het publiek.
Komt allen naar Perdu.

VERLANGEN – EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Verlangen.
De vier donderdagavonden vinden plaats in Perdu en zullen tegelijkertijd via een livestream te volgen zijn. Het programma duurt van 20.00 tot 22.00 uur.
Eerste avond – Donderdag 14 november 2024
Alles eros. Een geschiedenis van het verlangen
Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
De avonden beginnen om 20.00 uur en eindigen 22.00 uur, de bar is open tot 23.00 uur
Alle avonden zijn per livestream te volgen waarbij u betaalt voor een link.
De link ontvangt u twee uur voor aanvang van het programma.

Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!

Prijzen:
Normaal € 15 per avond
Studenten, Stadspas en 65+ € 12,50 per avond
Livestream € 10 per avond

PROGRAMMA DONDERDAG 14 november 2024
Moderator: Jan Swinkels
Spreker: Marc de Kesel
Dichter: Piet Gerbrandy
Alles eros. Een geschiedenis van het verlangen
Is alles eros? Is ons verlangen door en door erotisch? Jawel! En nee, dit is geen provocatie: dit beweerde de antieke Plato al. Wat ons verlangen drijft, ook ons verlangen naar waarheid, is eros. Die eros klopt in het hart van het westerse denken en kleurt doorheen de geschiedenis telkens weer anders hoe wij tegen ‘verlangen’ aankijken. Freuds psychoanalyse mag dan voor velen achterhaald lijken, zijn erotische theorie van het verlangen is bij nader inzien verrassend fris, lucide, en (hier past het woord wél) heerlijk provocatief.
Lees of download hier de tekst die Marc de Kesel uitsprak over Eros.
VERLANGEN – EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Verlangen.

Tweede avond op donderdag 16 januari 2025
Derde avond op donderdag 20 maart 2025
Vierde avond op donderdag 15 mei 2025

De Stichting Breukvlakken stelt zich ten doel het Freudiaanse gedachtegoed levend te houden. De notie van conflicterende gevoelens, bewust en onbewust, seksuele en agressieve driften en wensen en verlangens zijn onmisbaar voor een zinnige duiding van maatschappelijke conflicten en onbehagen. De psychoanalyse biedt een begrippenapparaat en een zienswijze op de mens, die aan wetenschappelijke relevantie niets heeft ingeboet.
Stichting Perdu staat voor het stimuleren en onder de aandacht brengen van bijzondere literatuur, en het onderzoeken van de relaties tussen die literatuur, andere disciplines, en culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. (www.perdu.nl)

Illustratie bovenaan: © Martine Groen

De Biografie in Psychoanalyse: De bolle Gogh
2024-12-12 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken De Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2024 – 2025
Bijeenkomst donderdag 12 december 2024
Ook het komend seizoen ontmoeten biografen en psychoanalytici elkaar in Literair Theater Perdu. Vanuit een gemeenschappelijke belangstelling voor levensgeschiedenissen spreken ze over hun werk. Uitgangspunt voor dit gesprek is steeds een recent verschenen biografie. Werkwijze, uitgangspunten, overeenkomsten en verschillen in aanpak komen aan de orde. De schrijver kiest er bijvoorbeeld voor om met name feiten uit het leven van de gebiografeerde te presenteren, de analyticus formuleert juist hypothesen omtrent samenhang en structuur. Wordt de hoofdpersoon gemist bij het componeren van het levensverhaal? Voor wie wordt de biografie eigenlijk gemaakt? Levert het verzamelen van feiten vanuit één bron of juist vanuit verschillende bronnen een evenwichtiger beeld op? En dit zijn nog maar een paar van de vragen die op zoek zijn naar een antwoord!

Jaap Cohen is historicus en biograaf. Hij promoveerde in 2015 cum laude op De onontkoombare afkomst van Eli d’Oliveira. Een Portugees-Joodse familiegeschiedenis. Op 12 januari 2024 verscheen zijn biografie van Theo van Gogh, De bolle Gogh die is bekroond met de Louis Hartlooper Prijs voor de beste filmpublicatie van 2024 en de shortlist haalde van de Libris Geschiedenis Prijs.
Martine Groen is klinisch psycholoog / psychotherapeut, niet praktiserend. Zij heeft zich gespecialiseerd in gerumineerde familiesystemen. Zij werkte in de vrouwenhulpverlening en was tien jaar verbonden aan de politie en brandweer. Ook werkte zij tien jaar in voormalig Joegoslavië. Haar laatste publicatie Intieme oorlog schreef ze samen met Justine van Lawick en kent inmiddels de achtste druk.
Koen Hilberdink is biograaf. Hij promoveerde op Ik ben een vreemdeling. Ik sta apart. Een biografie van Paul Rodenko (2000), Daarna verschenen van zijn hand biografieën van dichter Hans Lodeizen en uitgever Johan Polak Vorig jaar verscheen Strijd om de ziel. Het leven van P.C. Kuiper (1919–2002) in de psychiatrie. Thans werkt hij aan een biografie van dichter en psychiater Rutger Kopland, pseudoniem van Rudi van den Hoofdakker.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
Live € 15,-
65+pas/Stadspas en studenten € 12,50
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kunt u verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Thema-avond: Verlangen. Seks en liefhebben
2025-01-16 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Stichting Breukvlakken organiseert in nauwe samenwerking met Stichting Perdu, vier avonden rond het thema ‘verlangen’. De blik richt zich de eerste avond op ‘Alles eros. Een geschiedenis van het verlangen’ waarmee we verschuivingen in de tijd in de perceptie van het gevoel ‘verlangen’ bespreken. De tweede avond ‘Seks en liefhebben: over de complexe relatie tussen seksuele driften en liefde’ richt zich op de veranderingen die zich gedurende een leven kunnen voordoen. De derde avond ‘Het verlangen naar erkenning’ onderzoekt fundamentele vragen rond identiteit en erkenning. Is daar een diagnostisch label voor nodig? De vierde avond Het verlangen naar beschaving voert ons langs vragen als: hoe gaan we met elkaar om, wie heeft er eigenlijk de macht.
Met deskundigen, psychoanalyse en poëzie gaan we het ‘verlangen’’ te lijf. Vier avonden over eros, liefhebben, erkenning en beschaving.
Wat is er met onze tijd aan de hand? Maken verlangens je sterk of juist weerloos? Kunnen de verlangens van iedereen gehonoreerd worden? Wie honoreert er trouwens? Het moet niet gekker worden.
Dat we antwoorden zullen vinden is vanzelfsprekend, of ze welgevallig zullen zijn is niet te garanderen, maar dat het spannende avonden worden is zeker.
Elke avond opent met een speciaal voor de gelegenheid geschreven gedicht waarna een tweetal deskundigen het thema van de avond verder zullen toelichten. Aan het eind van de avond is er ruimte voor een gesprek tussen dichter en sprekers en vragen uit het publiek.
Komt allen naar Perdu.

VERLANGEN – EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Verlangen.
De vier donderdagavonden vinden plaats in Perdu en zullen tegelijkertijd via een livestream te volgen zijn. Het programma duurt van 20.00 tot 22.00 uur.
Tweede avond – Donderdag 16 januari 2025
Seks en liefhebben: over de complexe relatie tussen seksuele driften en liefde
Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
De avonden beginnen om 20.00 uur en eindigen 22.00 uur, de bar is open tot 23.00 uur
Alle avonden zijn per livestream te volgen waarbij u betaalt voor een link.
De link ontvangt u twee uur voor aanvang van het programma.

Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!

Prijzen:
Normaal € 15 per avond
Studenten, Stadspas en 65+ € 12,50 per avond
Livestream € 10 per avond

PROGRAMMA DONDERDAG 16 januari 2025
Lotte Houwink ten Cate, historicus en schrijver van het essay De mythe van het gezin (uitgeverij Pluim 2024), spreekt aan de hand van de film Babygirl over het verlangen naar onderdanigheid, en hoe zich dat verhoudt tot het feministische streven naar gelijkwaardige intimiteit.
Luc Joosten, dramaturg en filosoof, laat ons aan de hand van beeld- en geluidsmateriaal uit Wagner’s Tristan und Isolde zien en horen wat een 19de eeuwse opera ons nog te vertellen heeft over de gespannen relatie tussen erotiek/seksualiteit, symbiotische liefde en doodsverlangen.
Tsaed Bruinja schrijft speciaal voor deze avond een gedicht. Hij publiceerde: Wat deed ik daar (Querido 2024) en is voormalig dichter des Vaderlands.
Martijn van Dijk (Eindredacteur Nieuwsweekend NPO Radio 1) modereert en leidt het gesprek na de voordrachten.

Seks en liefhebben: over de complexe relatie tussen seksuele driften en liefde
Liefde en seks kunnen samengaan, zijn vaak met elkaar verweven maar kunnen ook los van elkaar bestaan. Seksuele gevoelens variëren in intensiteit, zijn gebaseerd op fysieke aantrekkingskracht, zijn soms kortstondig, en kunnen zonder emotionele verbinding bestaan. In liefdesrelaties is er sprake van contact en betrokkenheid, en vaak diepe emotionele verbondenheid. In het gezin worden liefde en seks geacht samen te komen, maar blijft de seksuele aantrekking bestaan in het dagelijkse gezinsleven? En in hoeverre belemmert de idealisering van het gezin de ontwikkeling van alternatieve vormen van liefde en seks?

VERLANGEN – EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Verlangen.

Eerste avond op donderdag 14 november 2024
Tweede avond op donderdag 16 januari 2025
Derde avond op donderdag 20 maart 2025
Vierde avond op donderdag 15 mei 2025

De Stichting Breukvlakken stelt zich ten doel het Freudiaanse gedachtegoed levend te houden. De notie van conflicterende gevoelens, bewust en onbewust, seksuele en agressieve driften en wensen en verlangens zijn onmisbaar voor een zinnige duiding van maatschappelijke conflicten en onbehagen. De psychoanalyse biedt een begrippenapparaat en een zienswijze op de mens, die aan wetenschappelijke relevantie niets heeft ingeboet.
Stichting Perdu staat voor het stimuleren en onder de aandacht brengen van bijzondere literatuur, en het onderzoeken van de relaties tussen die literatuur, andere disciplines, en culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. (www.perdu.nl)

Illustratie bovenaan: © Martine Groen

De Biografie in Psychoanalyse: Gerrit Kouwenaar. Men moet.
2025-02-13 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken De Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2024 – 2025
Bijeenkomst donderdag 13 februari 2025
Op de derde avond in het seizoen 2024/25 van de succesvolle reeks de Biografie in Psychoanalyse ligt de dichter Gerrit Kouwenaar op de divan. Biograaf Arjen Fortuin spreekt over zijn Men moet. Biografie van Gerrit Kouwenaar. Psychoanalytica Leontine Brameijer zal haar visie op Kouwenaars leven en werk geven. Als moderator treedt Walter Wolfs op, hij is bestuurslid van Breukvlakken.

Ook dit seizoen ontmoeten biografen en psychoanalytici elkaar in Literair Theater Perdu. Vanuit een gemeenschappelijke belangstelling voor levensgeschiedenissen spreken ze over hun werk. Uitgangspunt voor dit gesprek is steeds een recent verschenen biografie. Werkwijze, uitgangspunten, overeenkomsten en verschillen in aanpak komen aan de orde. De schrijver kiest er bijvoorbeeld voor om met name feiten uit het leven van de gebiografeerde te presenteren, de analyticus formuleert juist hypothesen omtrent samenhang en structuur. Wordt de hoofdpersoon gemist bij het componeren van het levensverhaal? Voor wie wordt de biografie eigenlijk gemaakt? Levert het verzamelen van feiten vanuit één bron of juist vanuit verschillende bronnen een evenwichtiger beeld op? En dit zijn nog maar een paar van de vragen die op zoek zijn naar een antwoord!
Op 13 februari zal Arjen Fortuin spreken over het tot stand komen van zijn biografie over dichter Gerrit Kouwenaar (1923-2014). De biografie is het verhaal van een levenslang streven naar het volmaakte gedicht, ‘een ding van taal’ waarin uiteindelijk het hele bestaan zit samengebald. Psychotherapeut en psychoanalytica Leontine Brameijer spreekt vanuit psychoanalytisch perspectief over het leven van Kouwenaar.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
Live € 19,50
65+pas/Stadspas en studenten € 15,-
Livestream: € 12,50

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kunt u verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Thema-avond: Het verlangen naar erkenning
2025-03-20 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Stichting Breukvlakken organiseert in nauwe samenwerking met Stichting Perdu, vier avonden rond het thema ‘verlangen’. De blik richt zich de eerste avond op ‘Alles eros. Een geschiedenis van het verlangen’ waarmee we verschuivingen in de tijd in de perceptie van het gevoel ‘verlangen’ bespreken. De tweede avond ‘Seks en liefhebben: over de complexe relatie tussen seksuele driften en liefde’ richt zich op de veranderingen die zich gedurende een leven kunnen voordoen. De derde avond ‘Het verlangen naar erkenning’ onderzoekt fundamentele vragen rond identiteit en erkenning. Is daar een diagnostisch label voor nodig? De vierde avond Het verlangen naar beschaving voert ons langs vragen als: hoe gaan we met elkaar om, wie heeft er eigenlijk de macht.
Met deskundigen, psychoanalyse en poëzie gaan we het ‘verlangen’’ te lijf. Vier avonden over eros, liefhebben, erkenning en beschaving.
Wat is er met onze tijd aan de hand? Maken verlangens je sterk of juist weerloos? Kunnen de verlangens van iedereen gehonoreerd worden? Wie honoreert er trouwens? Het moet niet gekker worden.
Dat we antwoorden zullen vinden is vanzelfsprekend, of ze welgevallig zullen zijn is niet te garanderen, maar dat het spannende avonden worden is zeker.
Elke avond opent met een speciaal voor de gelegenheid geschreven gedicht waarna een tweetal deskundigen het thema van de avond verder zullen toelichten. Aan het eind van de avond is er ruimte voor een gesprek tussen dichter en sprekers en vragen uit het publiek.
Komt allen naar Perdu.

VERLANGEN – EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Verlangen.
De vier donderdagavonden vinden plaats in Perdu en zullen tegelijkertijd via een livestream te volgen zijn. Het programma duurt van 20.00 tot 22.00 uur.
Derde avond – Donderdag 20 maart 2025
Het verlangen naar erkenning
Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
De avonden beginnen om 20.00 uur en eindigen 22.00 uur, de bar is open tot 23.00 uur
Alle avonden zijn per livestream te volgen waarbij u betaalt voor een link.
De link ontvangt u twee uur voor aanvang van het programma.

Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!

Prijzen:
Normaal € 15 per avond
Studenten, Stadspas en 65+ € 12,50 per avond
Livestream € 10 per avond

PROGRAMMA DONDERDAG 20 maart 2025
Moderator: Martine Groen

Het verlangen naar erkenning
Het verlangen naar erkenning is een belangrijk thema in deze tijd van verschuivende machtsverhoudingen en een zoeken naar identiteit. Dit verlangen kent vele vormen en hoedanigheden, gaat het om erkenning van leed en onderdrukking, van geleden schade, van de problemen waarmee mensen worstelen? Er zijn goede redenen om aan te nemen dat diagnostiek het verlangen naar erkenning van neurodiversiteit en genderfluïditeit kan vervullen. Toch sluiten we niet de vraag uit of diagnostiek niet juist leidt tot het vastpinnen in een bepaalde categorie.

VERLANGEN – EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Verlangen.

Eerste avond op donderdag 14 november 2024
Tweede avond op donderdag 16 januari 2025
Derde avond op donderdag 20 maart 2025
Vierde avond op donderdag 15 mei 2025

De Stichting Breukvlakken stelt zich ten doel het Freudiaanse gedachtegoed levend te houden. De notie van conflicterende gevoelens, bewust en onbewust, seksuele en agressieve driften en wensen en verlangens zijn onmisbaar voor een zinnige duiding van maatschappelijke conflicten en onbehagen. De psychoanalyse biedt een begrippenapparaat en een zienswijze op de mens, die aan wetenschappelijke relevantie niets heeft ingeboet.
Stichting Perdu staat voor het stimuleren en onder de aandacht brengen van bijzondere literatuur, en het onderzoeken van de relaties tussen die literatuur, andere disciplines, en culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. (www.perdu.nl)

Illustratie bovenaan: © Martine Groen

De Biografie in Psychoanalyse: Betje Wolff. Een vrije geest.
2025-04-17 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken De Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2024 – 2025
Bijeenkomst donderdag 17 april 2025
Op de vierde en laatste avond in het seizoen 2024/25 van de succesvolle reeks de Biografie in Psychoanalyse ligt de dichter en romanschrijver wist Betje Wolff op de divan. Biograaf Marita Mathijsen spreekt over haar Een vrije geest. Het uitzonderlijke leven van Betje Wolff (Uitgeverij Balans, november 2024). De biografie is het verhaal van een levenslang streven naar het volmaakte gedicht, ‘een ding van taal’ waarin uiteindelijk het hele bestaan zit samengebald.

Als dichter en romanschrijver wist Betje Wolff de Nederlandse literatuur te vernieuwen. Mathijsen schreef een fascinerende biografie van misschien wel de eerste feministe van Nederland. Betje Wolff (1738-1804) is tegenwoordig vooral nog bekend als helft van het schrijversduo dat zij jarenlang met Aagje Deken vormde. Maar voordat zij Deken leerde kennen, had Wolff al naam gemaakt als schrijfster. Met haar scherpe pen riep zij felle controverses op. In deze prachtige, aangrijpende nieuwe biografie laat Marita Mathijsen zien hoe vooruitstrevend Betje Wolff was, als schrijfster, maar ook als eigenzinnige vrouw die het opnam tegen de heersende, conservatieve moraal.
Wolffs leven, zo laat Mathijsen zien, was ongekend opwindend en haar schrijverschap is meesterlijk. Geen vrouw wist ooit zo spottend over het orthodoxe geloof te schrijven. Ze nam ferm stelling tegen de onderdrukking van vrouwen, tegen de slavernij, tegen dierenmishandeling, vóór het natuurlijke, vóór democratisch bestuur. Dat maakt haar uniek, niet alleen toen, maar ook nu nog. Als dichter en romanschrijver wist zij, deels samen met Deken, bovendien de Nederlandse literatuur te vernieuwen.
In de tussentijd werd zij geplaagd door ziektes, persoonlijke aanvallen en politieke omwentelingen – op haar vijftigste moest ze met Aagje naar Frankrijk vluchten. Mathijsen heeft dat alles prachtig vervlochten tot een fascinerende en uiterst leesbare biografie van misschien wel de eerste feministe van Nederland.
Ook dit seizoen ontmoeten biografen en psychoanalytici elkaar in Literair Theater Perdu. Vanuit een gemeenschappelijke belangstelling voor levensgeschiedenissen spreken ze over hun werk. Uitgangspunt voor dit gesprek is steeds een recent verschenen biografie. Werkwijze, uitgangspunten, overeenkomsten en verschillen in aanpak komen aan de orde. De schrijver kiest er bijvoorbeeld voor om met name feiten uit het leven van de gebiografeerde te presenteren, de analyticus formuleert juist hypothesen omtrent samenhang en structuur. Wordt de hoofdpersoon gemist bij het componeren van het levensverhaal? Voor wie wordt de biografie eigenlijk gemaakt? Levert het verzamelen van feiten vanuit één bron of juist vanuit verschillende bronnen een evenwichtiger beeld op? En dit zijn nog maar een paar van de vragen die op zoek zijn naar een antwoord!
Marita Mathijsen is emeritus hoogleraar Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is gespecialiseerd op het gebied van de negentiende-eeuwse literatuur en cultuur.
Marly Horsch, psychoanalytica, opleider en supervisor bespreekt het leven van Betje Wolff vanuit psychoanalytisch oogpunt.
Maaike Meijer, emeritus-hoogleraar genderstudies van de Universiteit van Maastricht treedt op als moderator.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
Live € 19,50
65+pas/Stadspas en studenten € 15,-
Livestream: € 12,50

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kunt u verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
De redactieraad van het programma bestaat uit:
Christien Brinkgreve, Martine Groen, Annelies van Hees, Koen Hilberdink, Rolien van Mechelen, Hans Sanders en Johan Schokker.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Thema-avond: Het verlangen naar beschaving
2025-05-15 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Stichting Breukvlakken organiseert in nauwe samenwerking met Stichting Perdu, vier avonden rond het thema ‘verlangen’. De blik richt zich de eerste avond op ‘Alles eros. Een geschiedenis van het verlangen’ waarmee we verschuivingen in de tijd in de perceptie van het gevoel ‘verlangen’ bespreken. De tweede avond ‘Seks en liefhebben: over de complexe relatie tussen seksuele driften en liefde’ richt zich op de veranderingen die zich gedurende een leven kunnen voordoen. De derde avond ‘Het verlangen naar erkenning’ onderzoekt fundamentele vragen rond identiteit en erkenning. Is daar een diagnostisch label voor nodig? De vierde avond Het verlangen naar beschaving voert ons langs vragen als: hoe gaan we met elkaar om, wie heeft er eigenlijk de macht.
Met deskundigen, psychoanalyse en poëzie gaan we het ‘verlangen’’ te lijf. Vier avonden over eros, liefhebben, erkenning en beschaving.
Wat is er met onze tijd aan de hand? Maken verlangens je sterk of juist weerloos? Kunnen de verlangens van iedereen gehonoreerd worden? Wie honoreert er trouwens? Het moet niet gekker worden.
Dat we antwoorden zullen vinden is vanzelfsprekend, of ze welgevallig zullen zijn is niet te garanderen, maar dat het spannende avonden worden is zeker.
Elke avond opent met een speciaal voor de gelegenheid geschreven gedicht waarna een tweetal deskundigen het thema van de avond verder zullen toelichten. Aan het eind van de avond is er ruimte voor een gesprek tussen dichter en sprekers en vragen uit het publiek.
Komt allen naar Perdu.

VERLANGEN – EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Verlangen.
De vier donderdagavonden vinden plaats in Perdu en zullen tegelijkertijd via een livestream te volgen zijn. Het programma duurt van 20.00 tot 22.00 uur.
Vierde avond – Donderdag 15 mei 2025
Het verlangen naar beschaving
Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
De avonden beginnen om 20.00 uur en eindigen 22.00 uur, de bar is open tot 23.00 uur
Alle avonden zijn per livestream te volgen waarbij u betaalt voor een link.
De link ontvangt u twee uur voor aanvang van het programma.

Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!

Prijzen:
Normaal € 15 per avond
Studenten, Stadspas en 65+ € 12,50 per avond
Livestream € 10 per avond

PROGRAMMA DONDERDAG 15 mei 2025
Het verlangen naar beschaving
In het werk van de socioloog Norbert Elias is beschaving een belangrijk begrip. Beschaving betekent bij hem beheersing van emoties, een evenwichtige sturing tussen de driften en het geweten, tussen het Es en het Ueber-Ich in de termen van Freud. Elias beschrijft hoe sinds de Middeleeuwen mensen steeds beter in staat waren hun emoties te beheersen, in samenhang met verschuivingen in machtsverhoudingen. Sociologie en psychologie vormen in zijn werk een geheel. Maar heeft dit proces zich niet gekeerd? En wat noemen wij beschaving?
Sprekers:
Cultuurhistoricus René van Stipriaan buigt zich over de vraag of de opkomst van het consumptiedenken een ontremming heeft teweeggebracht, die het patroon van driftbeheersing heeft doen keren. Zijn betoog doortrekkend is het niet moeilijk om bij populisten als Trump uit te komen.
Psychoanalyticus Claudia Schnitzler bekijkt de binnenwereld van ontremming en het uitleven van hebzucht, woede en wraakzucht. In het debat na de pauze waaraan ook psychoanalyticus Wouter Gomperts en historicus en journalist Marijn Kruk deelnemen, wordt ingegaan op de vraag wat het begrip in deze tijd betekent. Als we verlangen naar beschaving, waar verlangen we dan naar?
Dichter Babs Gons schreef voor deze avond een gedicht waarmee de avond opent.
Christien Brinkgreve (moderator) is emeritus hoogleraar sociale wetenschappen en bestuurslid van Stichting Breukvlakken. Zij schreef het Beladen Huis.

Beheersing van driften en verlangens is nodig wil de samenleving niet in chaos en geweld ontaarden: daarin schuilt voor Sigmund Freud en de socioloog Norbert Elias de kern van beschaving. Dit heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld in verfijndere vormen van gedrag en omgangsvormen waarmee sociale groepen zich van elkaar onderscheiden, maar dit roept de vraag op wie de macht heeft te bepalen wat beschaafd en onbeschaafd is. Schuilt beschaving niet eerder in een respectvolle omgang met elkaar, en moeten we onderdrukking niet zien als vorm van onbeschaafd gedrag? Wordt het niet hoog tijd om ons begrip van beschaving nader te bezien?

VERLANGEN – EEN SERIE VAN VIER PROGRAMMA’S
Download de flyer met het overzicht van de volledige reeks over Verlangen.

Eerste avond op donderdag 14 november 2024
Tweede avond op donderdag 16 januari 2025
Derde avond op donderdag 20 maart 2025
Vierde avond op donderdag 15 mei 2025

De Stichting Breukvlakken stelt zich ten doel het Freudiaanse gedachtegoed levend te houden. De notie van conflicterende gevoelens, bewust en onbewust, seksuele en agressieve driften en wensen en verlangens zijn onmisbaar voor een zinnige duiding van maatschappelijke conflicten en onbehagen. De psychoanalyse biedt een begrippenapparaat en een zienswijze op de mens, die aan wetenschappelijke relevantie niets heeft ingeboet.
Stichting Perdu staat voor het stimuleren en onder de aandacht brengen van bijzondere literatuur, en het onderzoeken van de relaties tussen die literatuur, andere disciplines, en culturele en maatschappelijke ontwikkelingen. (www.perdu.nl)

Illustratie bovenaan: © Martine Groen

Radeloze Helden - Lezing Maaike Meijer over genderfluïditeit
2025-09-28 14:30 - 16:30 | Pesthuyspodium, Helpoort 1, Maastricht, 6211 HJ
Op zondag 28 september om 14.30 uur organiseert de Stichting Breukvlakken samen met de Psychoanalytische Kern Zuid-Nederland de voordracht Radeloze Helden door emeritus hoogleraar genderstudies aan de UM Maaike Meijer.
Genderfluïditeit is een concept dat aangeeft dat een genderidentiteit in de loop van de tijd kan veranderen of verschuiven. Genderfluïditeit maakt deel uit van het bredere spectrum van genderdiversiteit en erkent dat gender niet strikt binair is (mannelijk of vrouwelijk), maar vloeiend en veelzijdig kan zijn. Op het eerste gezicht denk je hoe meer diversiteit, hoe beter. Voor velen is deze ontwikkeling bevrijdend. Toch roept het idee dat mensen niet persé strak verdeeld zijn in mannen en vrouwen ook angsten en spanningen op.
Waarom is genderfluïditeit tegenwoordig zo’n beladen en gevoelig onderwerp? Wat betekent dit en waarom zouden sommigen terug willen naar het idee van binariteit? Waarom willen zowel rechtspolitieke als religieus-conservatieve bewegingen een restauratie van de oude wereld, met heteroseksualiteit als norm, uitbanning van ‘gender-ideologie’, verboden op abortus en het instituut van het huwelijk weer als de ideale levensvorm?
Wat heeft het tijdperk van de binariteit eigenlijk opgeleverd? En wat zijn de tegenreacties — vroeger en heden ten dage? We kijken deze middag niet alleen naar de actualiteit, naar de politieke aardverschuiving en naar de praktijk van drukbezochte genderpoli’s. Wij verdiepen ons ook in de psychoanalytische theorie: in wat had Freud over dit onderwerp te zeggen had, zitten tegenstellingen, met name tussen de vroege revolutionaire en de late meer conservatieve Freud.
Download hier de flyer van het evenement.

Spreker: Maaike Meijer, emeritus hoogleraar genderstudies aan de Universiteit van Maastricht.
Datum: zondagmiddag 28 september om 14.30 uur.
Plaats: het Pesthuyspodium, Helpoort 1, 6211 HJ Maastricht.
Kaartverkoop: via de website van het Pesthuyspodium.

Over Maaike Meijer
Maaike Meijer is emeritus hoogleraar Genderstudies, biograaf en publicist. Zij schreef over literatuur, populaire cultuur, feminisme en gendertheorie. In 2011 verscheen haar biografie van M. Vasalis (genomineerd voor de Gouden Boekenuil en Biografieprijs) en in 2018 die van F. Harmsen van Beek (genomineerd voor de Biografieprijs en shortlist Bookspot Literatuurprijs).

Met een even kritische als empathische blik vindt ze nieuwe manieren om naar mannelijkheid te kijken. Na jaren te hebben geschreven over de verbeelding van vrouwen in de cultuurgeschiedenis, besloot Maaike Meijer de literatuur, films en series van mannelijke makers en dito hoofdpersonages een nieuwe kans te geven. En wat ze daar vond, verraste haar: het wemelt er van de geschiedenissen die een uitgesproken antiheld tot onderwerp hebben, die haaks staat op het gangbare maatschappelijke mannelijkheidsbeeld. Meijer beschouwt deze verhalen niet als universeel, maar specifiek als mannenverhalen, en opent nieuwe vensters op ‘het mannenvraagstuk’.
Radeloze helden, De verbeelding van mannelijkheid in literatuur en film. Auteur: Maaike Meijer. (Uitgeverij Atlas Contact 2023.)

de Biografie in Psychoanalyse: Groots is de liefde — Louis Andriessen (1939 – 2021)
2025-10-16 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken de Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2025 – 2026
Zou je eindelijk wel eens wat meer willen weten over het samenstellen van een biografie? Of over hoe je een leven in retrospectief kunt (psycho)analyseren? Ver voorbij het vluchtige van Social Media is er tijdens de Biografie in Psychoanalyse rust, tijd en expertise om naar het leven te kijken. Wie weet doe je wel ideeën op voor je eigen bestaan.
Ben je nieuwsgierig geworden, kom dan naar de serie biografie-avonden die Breukvlakken organiseert in Perdu.
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van de Biografie in Psychoanalyse 2025/26.

Bijeenkomst donderdag 16 oktober 2025
Op de eerste avond in het seizoen 2025/26 van de succesvolle reeks de Biografie in Psychoanalyse ligt de componist Louis Andriessen op de divan. Jacqueline Oskamp spreekt over haar Biografie van Louis Andriessen (1939 – 2021) — Groots is de liefde (Ambo/Anthos, 2025).

Louis Andriessen was een intrigerende man. Hij maakte furore met het muziekstuk De Staat (1976). Ook andere grote werken als De Materie en La Commedia waren wereldberoemd. Hij stamt uit een familie van bekende musici. Dankzij de reputatie van zijn vader Hendrik werd voor hem overal de rode loper uitgerold. Hij was een kind van de jaren zestig: tégen de oorlog in Vietnam, vóór toegankelijke kunst, antiautoritair en vóór de vrije liefde. Achter Andriessens bravoure ging een complex innerlijk leven schuil. Hij wilde harmonie, maar creëerde regelmatig conflictueuze situaties. Hij hield zich bijvoorbeeld afzijdig toen er in Het Concertgebouw in 1969 tijdens de roemruchte Aktie Notenkraker, een handgemeen ontstond tussen publiek, actievoerders, musici en de politie.
Sprekers
Biograaf: Jacqueline Oskamp
Analyticus: Willem Heuves
Moderator: Koen Hilberdink
Breukvlakken organiseert sinds 2017 samen met de stichting Psychoanalyse & Cultuur ieder seizoen 4 avonden onder de titel de Biografie in Psychoanalyse. Biografieën worden gezien en besproken als één van de vele culturele uitingen waarin beschreven wordt hoe mensen zich verbinden met hun eigen geschiedenis en met hun naasten. Biografen en psychoanalytici delen een interesse in levensgeschiedenissen. Zij spreken onder leiding van een moderator vanuit hun eigen expertise over een recent verschenen biografie. Zij kijken niet alleen verschillend naar het in de biografie beschreven leven, ze vullen elkaar ook aan. Dat levert stof op voor het interessante gesprek waarmee de avonden afsluiten.
Over de sprekers van donderdagavond 16 oktober 2025:
Jacqueline Oskamp is biograaf en studeerde politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Als recensent en journalist is/was ze lange tijd verbonden aan onder andere De Groene Amsterdammer, de Volkskrant en Vrij Nederland. Ze publiceerde meerdere boeken over Nederlandse muziek. In 2025 kreeg ze de Theo Bruins Prijs uitgereikt voor haar verdiensten voor de Nederlandse muziek.
Willem Heuves is psychoanalyticus voor kinderen en volwassenen en klinisch-psycholoog. Hij is zelfstandig gevestigd in Amersfoort. Hij werkte aan de universiteit Leiden. Hij is opleider en supervisor bij de NVPP. Hij publiceerde onder andere over adolescentie en was redacteur van verschillende PSU-symposiumbundels. Daarnaast houdt hij zich actief bezig met theater en muziek, beiden vloeien samen in zijn liefde voor opera.
Koen Hilberdink is biograaf en bestuurslid van de Stichting Breukvlakken. Hij promoveerde op Ik ben een vreemdeling. Ik sta apart. Een biografie van Paul Rodenko (2000). Daarna verschenen van zijn hand biografieën van dichter Hans Lodeizen en uitgever Johan Polak. Recent verscheen Strijd om de ziel. Het leven van P.C. Kuiper (1919–2002) in de psychiatrie. Met Wiljan van den Akker bezorgde hij onlangs Werkversies van ‘Op weg naar het einde’. Uit het archief van J.B.W. Polak. Thans werkt hij aan een biografie van dichter en psychiater Rutger Kopland, pseudoniem van Rudi van den Hoofdakker.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Tot 22:30 kunt u onder het genot van een drankje napraten
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
tickets (inclusief consumptiebon voor koffie/thee): € 19,95
65+pas/Stadspas en studenten € 13,50
Seizoenkaart voor de 4 biografieavonden: € 70,-
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van de Biografie in Psychoanalyse 2025/26.
Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kun je verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
De redactieraad van het programma bestaat uit:
Christien Brinkgreve, Martine Groen, Annelies van Hees, Koen Hilberdink, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Johan Schokker, Jan Swinkels en Walter Wolfs.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Thema-avond: Het creatieve proces (met Oek de Jong en Christien Brinkgreve)
2025-11-13 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken — CREATIVITEIT | Perdu
Seizoen 2025 – 2026
Bijeenkomst donderdag 13 november 2025
Het creatieve proces
Sprekers:
Oek de Jong
Christien Brinkgreve
Tafelgast:
Johan Schokker
Moderator:
Koen Hilberdink
Op de eerste avond in het seizoen 2025/26 met thema-avonden wordt het creatieve proces onder de loep genomen.
‘Zeg maar alles wat u te binnen schiet’, zegt de psychoanalyticus tegen zijn client. Dit klinkt eenvoudig, maar vrije associatie blijkt in de praktijk moeilijk. De client moet immers toelaten dat het onbewuste naar boven komt, zonder het te kunnen controleren. Er is een delicate balans nodig tussen loslaten en concentratie, tussen overgave en reflectie. Deze paradox van de vrije associatie vertoont opvallende gelijkenis met het creatieve proces. Ook kunstenaars beschrijven hoe ze moeten leren vertrouwen op wat ‘vanzelf’ opkomt, terwijl ze tegelijkertijd vakmanschap en discipline nodig hebben om niet doof te blijven voor deze impulsen en om er op een kunstzinnige manier vorm aan te geven. Hoe ontstaat dit creatieve proces? Onder welke condities komt het tot bloei? Wat blokkeert het? Welke rol spelen angst en zelfcensuur? En hoe verhouden zich in dit proces de bewuste vaardigheden tot de onbewuste inspiratie? Christien Brinkgreve en Oek de Jong onderzoeken samen de mysteries van het creatieve proces. Koen Hilberdink treedt op als moderator.
Over de sprekers van donderdagavond 13 november 2025:
Oek de Jong is een veelgelezen en veelvuldig bekroond romanschrijver en essayist. Hij heeft grote interesse voor het creatieve proces, met name voor de werking van het onbewuste, het geheugen en de herinnering bij het schrijven. Romanschrijven is voor hem bij uitstek verkenning van de menselijke binnenwereld en intimiteit. In zijn essay Wat alleen de roman kan zeggen beschouwt hij dit als de grote kracht van de roman in tijden van dominante beeldcultuur. Zijn laatste publicaties: Zwarte schuur (2019, roman, Librisnominatie, Boekenbonprijs), Het glanzend zwart van mosselen. Autobiografie Essay Reisverhaal Cultuurkritiek 1980-2020 (2020, verzamelde essays), De magie van het beeld (2021, essay over beeldende kunst), Man zonder rijbewijs (2022, roman, Librisnominatie).
Christien Brinkgreve is emeritus hoogleraar sociale wetenschappen, schrijver en bestuurslid van de Stichting Breukvlakken. Naast haar academische werk schrijft zij voor een breder publiek. Centraal staan thema’s als intieme relaties (tussen mannen en vrouwen, ouders en kinderen), het omgaan met emoties, zelfkennis en de impact van maatschappelijke veranderingen op gezins- en machtsverhoudingen. Haar boek Beladen huis vindt grote weerklank.
Johan Schokker is psycholoog en lid van de Werkgroep Lacaniaanse Psychoanalyse – Initiatief Amsterdam van NLS. Hij schreef Extimiteit: Jacques Lacans terugkeer naar Freud. Sinds de oprichting is hij bestuurslid van de Stichting Breukvlakken.
Koen Hilberdink is biograaf en bestuurslid van de Stichting Breukvlakken. Hij promoveerde op Ik ben een vreemdeling. Ik sta apart. Een biografie van Paul Rodenko (2000). Daarna verschenen van zijn hand biografieën van dichter Hans Lodeizen en uitgever Johan Polak. Recent verscheen Strijd om de ziel. Het leven van P.C. Kuiper (1919–2002) in de psychiatrie. Met Wiljan van den Akker bezorgde hij onlangs Werkversies van ‘Op weg naar het einde’ uit het archief van J.B.W. Polak. Thans werkt hij aan een biografie van dichter en psychiater Rutger Kopland, pseudoniem van Rudi van den Hoofdakker.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Tot 22:30 kunt u onder het genot van een drankje napraten
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
tickets (inclusief consumptiebon voor koffie/thee): € 19,95
65+pas/Stadspas en studenten € 13,50
Seizoenkaart voor de 4 thema-avonden: € 70,00
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!

Breukvlakken thema-avonden in Perdu
Sinds 2020 organiseert Breukvlakken samen met de stichting Literair Theater Perdu vier thema-avonden per seizoen waarin de blik voorbij de waan van de dag wordt gericht op onze maatschappij en hoe we individueel en gezamenlijk onze omgeving vormgeven. Dit jaar draaien de thema-avonden rond Creativiteit.
Creativiteit is uitgegroeid tot een van de meest gewaardeerde vermogens van onze tijd. We onderzoeken hoe de scheppende krachten van de mens een tegenwicht kunnen vormen tegen de destructieve krachten die, zowel in de wereldpolitiek als in het binnenlands beleid, de boventoon voeren. Hoe vindt creativiteit haar weg, hoe werkt dit proces? Hoe is deze potentie te ontwikkelen? En wat heeft de psychoanalyse over creativiteit te zeggen?
De vier avonden vormen een zoektocht reikend van het individuele tot het collectieve, van het persoonlijke proces naar creativiteit als maatschappelijke kracht. We bekijken creativiteit zowel als een artistieke vorm van zelfexpressie, als een manier om de destructieve krachten van een trauma te temperen en als een manier om verzet vorm te geven.
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van CREATIVITEIT 2025/26.

Redactieraad: Christien Brinkgreve, Martijn van Dijk, Martine Groen, Koen Hilberdink, Ruben Ing, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Johan Schokker, Jan Swinkels, Carla Tjon, Romy Day Winkel, Walter Wolfs.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Literair Theater Perdu. En wordt ondersteund door het Lira Fonds en de Stichting Psychoanalytische Fondsen..

Illustratie bovenaan: © Martine Groen

de Biografie in Psychoanalyse: Vergeet de trieste dagen — David Simons (1904-1998)
2025-12-11 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken de Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2025 – 2026
Zou je eindelijk wel eens wat meer willen weten over het samenstellen van een biografie? Of over hoe je een leven in retrospectief kunt (psycho)analyseren? Ver voorbij het vluchtige van Social Media is er tijdens de Biografie in Psychoanalyse rust, tijd en expertise om naar het leven te kijken. Wie weet doe je wel ideeën op voor je eigen bestaan.
Ben je nieuwsgierig geworden, kom dan naar de serie biografie-avonden die Breukvlakken organiseert in Perdu.
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van de Biografie in Psychoanalyse 2025/26.

Bijeenkomst donderdag 11 december 2025
Op de tweede avond in het seizoen 2025/26 van de succesvolle reeks de Biografie in Psychoanalyse ligt de jurist David Simons op de divan. Hinke Piersma spreekt over haar biografie Vergeet de trieste dagen… De tweestrijd van een Nederlandse zionist, (Querido, 2024).

De Joodse jurist David Simons (1904-1998) bewoog zich zijn hele leven ogenschijnlijk moeiteloos tussen twee werelden. Hij maakte vóór de Tweede Wereldoorlog carrière in een niet-Joodse omgeving, daarbuiten zette hij zich, gedreven door zionistische idealen, in voor de Joodse gemeenschap. Met zijn gezin overleefde hij de Duitse bezetting onder bescherming van het departement van Binnenlandse Zaken. In 1945 pakte hij zijn vooroorlogse leven weer op. ‘Vergeet de trieste dagen…’ schreef hij in maart 1945 aan zijn zuster in Engeland. In plaats van uren over de oorlog te praten, wilde hij vooruitkijken. Maar de verdrietige dagen van vervolging en verlies lieten zich niet wegwensen. Hij gaf weinig prijs over zijn innerlijk leven en liet zich zelden uit de tent lokken. Zijn echtgenote Ida, pianiste en schrijfster, leed eronder en ook buiten de intimiteit van het eigen gezin was de oorlog nooit ver weg.
Sprekers
Biograaf: Hinke Piersma
Analyticus: Martine Groen
Moderator: Annelies van Hees
Breukvlakken organiseert sinds 2017 samen met de stichting Psychoanalyse & Cultuur ieder seizoen 4 avonden onder de titel de Biografie in Psychoanalyse. Biografieën worden gezien en besproken als één van de vele culturele uitingen waarin beschreven wordt hoe mensen zich verbinden met hun eigen geschiedenis en met hun naasten. Biografen en psychoanalytici delen een interesse in levensgeschiedenissen. Zij spreken onder leiding van een moderator vanuit hun eigen expertise over een recent verschenen biografie. Zij kijken niet alleen verschillend naar het in de biografie beschreven leven, ze vullen elkaar ook aan. Dat levert stof op voor het interessante gesprek waarmee de avonden afsluiten.
Over de sprekers van donderdagavond 11 december 2025:
Hinke Piersma is historicus en hoofd van de afdeling Onderzoek en adjunct-directeur bij het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD). Ze promoveerde in 2005 op haar proefschrift De drie van Breda. Duitse oorlogsmisdadigers in Nederlandse gevangenschap 1945-1989. Ze publiceerde later Zussen, het verhaal van een familie die tijdens de Tweede Wereldoorlog uiteenviel en Op eigen gezag. Politieverzet in oorlogstijd.
Martine Groen is psychotherapeut en bestuurslid van Stichting Breukvlakken. Ze werkte jarenlang in de vrouwenhulpverlening en is onder andere auteur (met Justine van Lawick) van Intieme oorlog. Ze organiseerde onder andere in 2017 het grote weekendsymposium Woorden Breken met de KNAW en de OBA en in 2025 het programma Genderfluïdity in het Huis van de Psychoanalyse op het Olympiaplein. Ze werkt als beeldend kunstenaar en treedt regelmatig op als moderator, of als analyticus-van-dienst in de serie de Biografie in Psychoanalyse.
Annelies van Hees was in haar werkzame leven hoofddocent Scandinavische letterkunde en vertaalt sindsdien poëzie en filosofie. Zij is bestuurslid van de Stichting Psychoanalyse en Cultuur.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Tot 22:30 kunt u onder het genot van een drankje napraten
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
tickets (inclusief consumptiebon voor koffie/thee): € 19,95
65+pas/Stadspas en studenten € 13,50
Seizoenkaart voor de 4 biografieavonden: € 70,00
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van de Biografie in Psychoanalyse 2025/26.

Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kun je verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
De redactieraad van het programma bestaat uit:
Christien Brinkgreve, Martine Groen, Annelies van Hees, Koen Hilberdink, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Johan Schokker, Jan Swinkels en Walter Wolfs.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Thema-avond: Destructieve en creatieve krachten op individueel en gezinsniveau
2026-01-22 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken — CREATIVITEIT | Perdu
Seizoen 2025 – 2026
Sinds 2020 organiseert Breukvlakken samen met de stichting Literair Theater Perdu vier thema-avonden per seizoen waarin de blik voorbij de waan van de dag wordt gericht op onze maatschappij en hoe we individueel en gezamenlijk onze omgeving vormgeven. Dit jaar draaien de thema-avonden rond Creativiteit.
Creativiteit is uitgegroeid tot een van de meest gewaardeerde vermogens van onze tijd. We onderzoeken hoe de scheppende krachten van de mens een tegenwicht kunnen vormen tegen de destructieve krachten die, zowel in de wereldpolitiek als in het binnenlands beleid, de boventoon voeren. Hoe vindt creativiteit haar weg, hoe werkt dit proces? Hoe is deze potentie te ontwikkelen? En wat heeft de psychoanalyse over creativiteit te zeggen?
De vier avonden vormen een zoektocht reikend van het individuele tot het collectieve, van het persoonlijke proces naar creativiteit als maatschappelijke kracht. We bekijken creativiteit zowel als een artistieke vorm van zelfexpressie, als een manier om de destructieve krachten van een trauma te temperen en als een manier om verzet vorm te geven.
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van CREATIVITEIT 2025/26.

Bijeenkomst donderdag 22 januari 2026
Destructieve en creatieve krachten op individueel en gezinsniveau
Sprekers:
Forugh Karimi
Martine Groen
Jan Swinkels
Op de tweede avond in het seizoen 2025/26 met thema-avonden worden destructieve en creatieve krachten onder de loep genomen.
Van het individuele creatieve proces verbreden we ons blikveld naar het gezin en de intieme relaties waarin we opgroeien. De psychoanalyse toont ons in de mens allerlei facetten van de schade van destructieve krachten. Maar er is ook de verbazingwekkende veerkracht die slachtoffers aan de dag kunnen leggen om hun trauma’s leefbaar te maken. De avond concentreert zich op haat en geweld tegen vrouwen. Het thema waar Martine Groen zich al 50 jaar mee bezig houdt.
Er worden fragmenten vertoond van de documentaire ‘Jij bent de Baas’ van Team Kim. Kim van Laar, zelf slachtoffer van kindermishandeling, heeft dit team gevormd om het taboe op het onderwerp te doorbreken en voorlichting te geven aan kinderen en jongeren. Dit feit alleen al is een voorbeeld van het inslaan van een of andere creatieve weg als antwoord op een traumatische ervaring.
Deze avond onderzoeken Martine Groen en Jan Swinkels in samenspel met Forugh Karimi de creatieve krachten van de slachtoffers. Zij tonen die kracht aan de hand van de vertoonde fragmenten. Zij stellen vragen als: hoe kan creativiteit ingezet worden om een overlevingsstrategie te ontwikkelen, of een vorm van verzet? Wat is er nodig om destructieve patronen te doorbreken en nieuwe wegen te vinden?
Over de sprekers van donderdagavond 22 januari 2026:
Martine Groen is psychotherapeut en bestuurslid van Stichting Breukvlakken. Ze werkte jarenlang in de vrouwenhulpverlening en is onder andere auteur (met Justine van Lawick) van Intieme oorlog. Ze organiseerde in 2017 het grote weekendsymposium Woorden Breken met de KNAW en de OBA en in 2025 het programma Genderfluïdity in het Huis van de Psychoanalyse op het Olympiaplein. Daarnaast werkt ze als beeldend kunstenaar.
Forugh Karimi is romanschrijver en psychiater. Ze publiceerde De moeders van Mahipar (2022) en In mijn ogen draag ik wolken (2025). Ze publiceert regelmatig over culturele diversiteit in de geestelijke gezondheidszorg.
Jan Swinkels is psychiater/psychotherapeut en emeritus hoogleraar psychiatrie. Hij is sinds 2017 voorzitter van de Stichting Breukvlakken.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Tot 22:30 kunt u onder het genot van een drankje napraten
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
tickets (inclusief consumptiebon voor koffie/thee): € 19,95
65+pas/Stadspas en studenten € 13,50
Seizoenkaart voor de 4 thema-avonden: € 70,00
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!

Breukvlakken thema-avonden in Perdu
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van CREATIVITEIT 2025/26.

Redactieraad: Christien Brinkgreve, Martijn van Dijk, Martine Groen, Koen Hilberdink, Ruben Ing, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Johan Schokker, Jan Swinkels, Carla Tjon, Romy Day Winkel, Walter Wolfs.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Literair Theater Perdu. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Illustratie bovenaan: © Martine Groen

de Biografie in Psychoanalyse: Vleugelman, Godfried Bomans (1913-1971)
2026-02-19 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken de Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2025 – 2026
Zou je eindelijk wel eens wat meer willen weten over het samenstellen van een biografie? Of over hoe je een leven in retrospectief kunt (psycho)analyseren? Ver voorbij het vluchtige van Social Media is er tijdens de Biografie in Psychoanalyse rust, tijd en expertise om naar het leven te kijken. Wie weet doe je wel ideeën op voor je eigen bestaan.
Ben je nieuwsgierig geworden, kom dan naar de serie biografie-avonden die Breukvlakken organiseert in Perdu.
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van de Biografie in Psychoanalyse 2025/26.

Bijeenkomst donderdag 19 februari 2026
Op de derde avond in het seizoen 2025/26 van de succesvolle reeks de Biografie in Psychoanalyse ligt de schrijver Godfried Bomans op de divan. Gé Vaartjes spreekt over zijn biografie Vleugelman, Godfried Bomans 1913-1971 (Querido, 2025).

Bomans had vele talenten en werd enorm bewonderd. Nog steeds wordt zijn naam vol ontzag genoemd. Toch was hij bovenal onzeker, moeilijk te doorgronden en in diepste wezen eenzaam. Hij was nauwelijks in staat de alledaagse werkelijkheid te dragen en probeerde haar kleur te geven en zo te vervormen tot een voor hem acceptabele realiteit. Met zijn fantasie gaf hij het leven vleugels. Bomans vocht levenslang tegen zijn angsten, hij probeerde bescherming te vinden bij een paar goede vrienden en had vele vrouwen. Hij was rusteloos, twijfelde aan alles en vooral zichzelf, maar desondanks wist hij de problemen van zijn tijd scherp te duiden.
Sprekers
Biograaf: Gé Vaartjes
Analyticus: Marly Horsch
Moderator: Maaike Meijer
Breukvlakken organiseert sinds 2017 samen met de stichting Psychoanalyse & Cultuur ieder seizoen 4 avonden onder de titel de Biografie in Psychoanalyse. Biografieën worden gezien en besproken als één van de vele culturele uitingen waarin beschreven wordt hoe mensen zich verbinden met hun eigen geschiedenis en met hun naasten. Biografen en psychoanalytici delen een interesse in levensgeschiedenissen. Zij spreken onder leiding van een moderator vanuit hun eigen expertise over een recent verschenen biografie. Zij kijken niet alleen verschillend naar het in de biografie beschreven leven, ze vullen elkaar ook aan. Dat levert stof op voor het interessante gesprek waarmee de avonden afsluiten.
Over de sprekers van donderdagavond 19 februari 2026:
Gé Vaartjes is neerlandicus. Hij was meer dan dertig jaar werkzaam in het middelbaar onderwijs, waarvan vele jaren op het Gymnasium Haganum te Den Haag. Onder auspiciën van de Erasmus Universiteit gaf hij colleges over Nederlandse en Europese literatuur. In 1999 verscheen zijn biografie over Herman de Man en in 2010 promoveerde hij op de biografie van Top Naeff (Rebel & dame). Vaartjes is redacteur van de Couperus Cahiers en schrijft recensies voor de Volkskrant.
Marly Horsch is psychoanalyticus, psychotherapeut, opleider, supervisor en docent bij de NPaV. Haar aandacht richt zich op het lichaam, seksualiteit en vrouwelijkheid. Vorig seizoen was ze psychoanalytica-van-dienst voor de Biografie in Psychoanalyse waar ze het leven van Betje Wolff besprak vanuit feministisch perspectief.
Maaike Meijer is emeritus hoogleraar genderstudies, biograaf en publicist. Zij schreef over literatuur, populaire cultuur, feminisme en gendertheorie. In 2011 verscheen haar biografie van M. Vasalis (genomineerd voor de Gouden Uil en Biografieprijs) en in 2018 die van F. Harmsen van Beek (genomineerd voor de Biografieprijs en shortlist Bookspot Literatuurprijs). In 2023 verscheen Radeloze helden. De verbeelding van mannelijkheid in literatuur en film. Thans werkt zij aan een biografie van Doeschka Meijsing.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Tot 22:30 kunt u onder het genot van een drankje napraten
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
tickets (inclusief consumptiebon voor koffie/thee): € 19,95
65+pas/Stadspas en studenten € 13,50
Seizoenkaart voor de 4 biografieavonden: € 70,00
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van de Biografie in Psychoanalyse 2025/26.

Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kun je verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
De redactieraad van het programma bestaat uit:
Christien Brinkgreve, Martine Groen, Annelies van Hees, Koen Hilberdink, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Johan Schokker, Jan Swinkels en Walter Wolfs.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Thema-avond: Destructieve en creatieve krachten in de samenleving
2026-03-19 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken — CREATIVITEIT | Perdu
Seizoen 2025 – 2026
Sinds 2020 organiseert Breukvlakken samen met de stichting Literair Theater Perdu vier thema-avonden per seizoen waarin de blik voorbij de waan van de dag wordt gericht op onze maatschappij en hoe we individueel en gezamenlijk onze omgeving vormgeven. Dit jaar draaien de thema-avonden rond Creativiteit.
Creativiteit is uitgegroeid tot een van de meest gewaardeerde vermogens van onze tijd. We onderzoeken hoe de scheppende krachten van de mens een tegenwicht kunnen vormen tegen de destructieve krachten die, zowel in de wereldpolitiek als in het binnenlands beleid, de boventoon voeren. Hoe vindt creativiteit haar weg, hoe werkt dit proces? Hoe is deze potentie te ontwikkelen? En wat heeft de psychoanalyse over creativiteit te zeggen?
De vier avonden vormen een zoektocht reikend van het individuele tot het collectieve, van het persoonlijke proces naar creativiteit als maatschappelijke kracht. We bekijken creativiteit zowel als een artistieke vorm van zelfexpressie, als een manier om de destructieve krachten van een trauma te temperen en als een manier om verzet vorm te geven.
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van CREATIVITEIT 2025/26.

Bijeenkomst donderdag 19 maart 2026
Destructieve en creatieve krachten in de samenleving
Sprekers:
Christien Brinkgreve
Colet van der Ven
Dichter (nadere informatie volgt)
Op de derde avond in het seizoen 2025/26 met thema-avonden worden opnieuw destructieve en creatieve krachten onder de loep genomen.
Freud herkende de sterke bron van agressiviteit in de mens, niet alleen gericht tegen anderen, maar ook tegen onszelf. Hij stelt dat de beschaving voortdurend moet worstelen met de destructieve impulsen van individuen.
Naast deze agressiviteit is binnen de psychoanalyse ook aandacht voor de levensdrift als vormende kracht. Hoe zijn deze tegengestelde krachten werkzaam in onze samenleving? Hoe krijgen constructieve krachten weer de overhand wanneer destructieve patronen dominant worden? Wat is het gevaar als mensen – individueel of collectief – het contact verliezen met zichzelf en anderen en zich verliezen in hun agressiviteit?
Deze avond onderzoekt Christien Brinkgreve samen met Colet van der Ven hoe we condities kunnen scheppen die uitnodigen tot verbondenheid en die tegenwicht kunnen bieden aan de destructieve krachten van ons huidige tijdsgewricht.
Over de sprekers van donderdagavond 19 maart 2026:
Colet van der Ven is journalist en schrijver. Daarnaast is zij therapeut en voert praktijk aan huis. Zij presenteerde voor radio en televisie en schreef voor verschillende landelijke dag- en weekbladen. Ze publiceerde een tiental boeken waaronder: Het kwaad en ik, over de wortels van geweld, Bevochten leven, verhalen over moed, veerkracht en vitaliteit, Slagschaduwen, over de doorwerking van kolonisatie en slavernij, Onzichtbare levens, over hiv en aids in de marge van de samenleving wereldwijd.
Christien Brinkgreve is emeritus hoogleraar sociale wetenschappen, schrijver en bestuurslid van de Stichting Breukvlakken. Naast haar academische werk schrijft zij voor een breder publiek. Centraal staan thema’s als intieme relaties (tussen mannen en vrouwen, ouders en kinderen), het omgaan met emoties, zelfkennis en de impact van maatschappelijke veranderingen op gezins- en machtsverhoudingen. Haar boek Beladen huis vindt grote weerklank.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Tot 22:30 kunt u onder het genot van een drankje napraten
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
tickets (inclusief consumptiebon voor koffie/thee): € 19,95
65+pas/Stadspas en studenten € 13,50
Seizoenkaart voor de 4 thema-avonden: € 70,00
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!

Breukvlakken thema-avonden in Perdu
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van CREATIVITEIT 2025/26.

Redactieraad: Christien Brinkgreve, Martijn van Dijk, Martine Groen, Koen Hilberdink, Ruben Ing, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Johan Schokker, Jan Swinkels, Carla Tjon, Romy Day Winkel, Walter Wolfs.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Literair Theater Perdu. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Illustratie bovenaan: © Martine Groen

de Biografie in Psychoanalyse: Het vertroebelde oog, het onbegrepen leven van Greet Hofmans
2026-04-16 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken de Biografie in Psychoanalyse | Perdu
Seizoen 2025 – 2026
Zou je eindelijk wel eens wat meer willen weten over het samenstellen van een biografie? Of over hoe je een leven in retrospectief kunt (psycho)analyseren? Ver voorbij het vluchtige van Social Media is er tijdens de Biografie in Psychoanalyse rust, tijd en expertise om naar het leven te kijken. Wie weet doe je wel ideeën op voor je eigen bestaan.
Ben je nieuwsgierig geworden, kom dan naar de serie biografie-avonden die Breukvlakken organiseert in Perdu.
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van de Biografie in Psychoanalyse 2025/26.

Bijeenkomst donderdag 16 april 2026
Op de vierde en laatste avond in het seizoen 2025/26 van de succesvolle reeks de Biografie in Psychoanalyse ligt de alternatieve genezeres Greet Hofmans op de divan. Han van Bree spreekt over zijn biografie Het vertroebelde oog, het onbegrepen leven van Greet Hofmans (Spectrumboeken, 2025).

Greet Hofmans was in 1956 maandenlang wereldnieuws. Overal verschenen artikelen over de ‘gebedsgenezeres’ die het huwelijk van het Nederlandse koningspaar zo ernstig had verstoord dat een echtscheiding dreigde. Hofmans zou koningin Juliana hebben behekst en gevaarlijke pacifistische denkbeelden hebben ingefluisterd. De ophef leidde ertoe dat Juliana alle banden met Hofmans moest verbreken. Achteraf bleek prins Bernhard verantwoordelijk voor de demonisering van Hofmans, die als een ‘Raspoetin’ de geschiedenisboeken inging. Hofmans zelf heeft zich daarna nooit in het openbaar uitgelaten over wat ‘de affaire Hofmans’ is gaan heten.
Sprekers
Biograaf: Han van Bree
Analyticus: Rolien van Mechelen
Moderator: Koen Hilberdink
Breukvlakken organiseert sinds 2017 samen met de stichting Psychoanalyse & Cultuur ieder seizoen 4 avonden onder de titel de Biografie in Psychoanalyse. Biografieën worden gezien en besproken als één van de vele culturele uitingen waarin beschreven wordt hoe mensen zich verbinden met hun eigen geschiedenis en met hun naasten. Biografen en psychoanalytici delen een interesse in levensgeschiedenissen. Zij spreken onder leiding van een moderator vanuit hun eigen expertise over een recent verschenen biografie. Zij kijken niet alleen verschillend naar het in de biografie beschreven leven, ze vullen elkaar ook aan. Dat levert stof op voor het interessante gesprek waarmee de avonden afsluiten.
Over de sprekers van donderdagavond 16 april 2026:
Han van Bree studeerde geschiedenis in Utrecht en Gent en specialiseerde zich op het Nederlandse koningshuis. Voor de NOS maakte hij over koningin Juliana, prins Bernhard en prins Claus diverse documentaires die werden uitgezonden in de weken na hun overlijden. In 2015 promoveerde hij in Leiden op De geest van het Oude Loo – Juliana en haar vriendenkring 1947-1957. Daarnaast schreef hij onder andere de bestseller Beatrix, koningin der Nederlanden en was hij van 1983 tot 2022 verantwoordelijk voor de reeks ‘Het aanzien van’.
Rolien van Mechelen is psychoanalyticus, psychotherapeut en klinisch psycholoog. In 2016 is zij medeoprichter van de Stichting Breukvlakken en tot op heden secretaris. Zij schreef onder andere Vrijmoedige Eigenaardigheden over de opleiding tot psychoanalyticus, is medeauteur van Dromen duiden, een nieuwe benadering en stelde het boek Freud in de Sofa samen, een serie bankportretten waarin collega analytici hun analysebank tonen.
Koen Hilberdink is biograaf en bestuurslid van de Stichting Breukvlakken. Hij promoveerde op Ik ben een vreemdeling. Ik sta apart. Een biografie van Paul Rodenko (2000). Daarna verschenen van zijn hand biografieën van dichter Hans Lodeizen en uitgever Johan Polak. Recent verscheen Strijd om de ziel. Het leven van P.C. Kuiper (1919–2002) in de psychiatrie. Met Wiljan van den Akker bezorgde hij onlangs Werkversies van ‘Op weg naar het einde’. Uit het archief van J.B.W. Polak. Thans werkt hij aan een biografie van dichter en psychiater Rutger Kopland, pseudoniem van Rudi van den Hoofdakker.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Tot 22:30 kunt u onder het genot van een drankje napraten
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
tickets (inclusief consumptiebon voor koffie/thee): € 19,95
65+pas/Stadspas en studenten € 13,50
Seizoenkaart voor de 4 biografieavonden: € 70,00
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!
Biografieën Project in Perdu
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van de Biografie in Psychoanalyse 2025/26.

Wat:
Een jaarlijks terugkerende serie avonden over biografieën, de corebusiness van de psychoanalyse.
Wat kun je verwachten:
Tijdens de avonden wordt een biografie gepresenteerd door de schrijver/ster, een psychoanalytische voordracht over de biografie of de geportretteerde gehouden waarna biograaf en psychoanalyticus met elkaar in gesprek gaan.
De redactieraad van het programma bestaat uit:
Christien Brinkgreve, Martine Groen, Annelies van Hees, Koen Hilberdink, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Johan Schokker, Jan Swinkels en Walter Wolfs.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Psychoanalyse en Cultuur. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Thema-avond: Creativiteit als verzet. Nieuwe vormen van samenwerking
2026-05-21 20:00 - 22:00 | Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam, 1012 CZ
Breukvlakken — CREATIVITEIT | Perdu
Seizoen 2025 – 2026
Sinds 2020 organiseert Breukvlakken samen met de stichting Literair Theater Perdu vier thema-avonden per seizoen waarin de blik voorbij de waan van de dag wordt gericht op onze maatschappij en hoe we individueel en gezamenlijk onze omgeving vormgeven. Dit jaar draaien de thema-avonden rond Creativiteit.
Creativiteit is uitgegroeid tot een van de meest gewaardeerde vermogens van onze tijd. We onderzoeken hoe de scheppende krachten van de mens een tegenwicht kunnen vormen tegen de destructieve krachten die, zowel in de wereldpolitiek als in het binnenlands beleid, de boventoon voeren. Hoe vindt creativiteit haar weg, hoe werkt dit proces? Hoe is deze potentie te ontwikkelen? En wat heeft de psychoanalyse over creativiteit te zeggen?
De vier avonden vormen een zoektocht reikend van het individuele tot het collectieve, van het persoonlijke proces naar creativiteit als maatschappelijke kracht. We bekijken creativiteit zowel als een artistieke vorm van zelfexpressie, als een manier om de destructieve krachten van een trauma te temperen en als een manier om verzet vorm te geven.
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van CREATIVITEIT 2025/26.

Bijeenkomst donderdag 21 mei 2026
Creativiteit als verzet. Nieuwe samenwerkingsvormen
Sprekers:
Eva Rovers
Albert Jan Kruiter
Johan Schokker
Op de vierde en laatste avond in het seizoen 2025/26 met thema-avonden worden creatief verzet en nieuwe samenwerkingsvormen onder de loep genomen.
We sluiten de reeks hoopvol af door het beeld van de kunstenaar in gevecht met zijn/haar muze te verlaten. Creativiteit kan ook juist vrijkomen in de ontmoeting met de ander – die brengt je immers op andere ideeën en kan je ook enthousiast maken. In een tijd van steeds verdergaande individualisering kan de meest verrassende creativiteit juist ontstaan wanneer mensen samenkomen: van buurtinitiatieven die verloederde plekken transformeren tot nieuwe vormen van democratische participatie.
Deze avond onderzoeken we voorbeelden van nieuwe samenwerkingsvormen en denken we na over innovatieve vormen van democratische participatie, zoals het idee van burgerraden. Kan de psychoanalyse ons iets vertellen over de basis die noodzakelijk is voor een sociale band?
In een tijd van polarisatie laten deze avond Eva Rovers en Albert Jan Kruiter zien dat een ander verhaal mogelijk is. Een verhaal waarin verschillen kunnen verbinden en leiden tot inspiratie en niet noodzakelijk tot conflict.
Over de sprekers van donderdagavond 21 mei 2026:
Eva Rovers is kunsthistorica en schreef de biografieën van Helene Kröller-Müller en Boudewijn Büch. Over het thema van de participerende democratie publiceerde ze Nu is het aan ons (2022) en recentelijk Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten (2025).
Albert Jan Kruiter is socioloog, publicist en mede-oprichter van het Instituut voor Publieke Waarden (IPW). Hij publiceerde Doen wat goed is. Pleidooi voor praktische wijsheid in het sociale domein (2020).
Johan Schokker is psycholoog en lid van de Werkgroep Lacaniaanse Psychoanalyse – Initiatief Amsterdam van NLS. Hij schreef Extimiteit: Jacques Lacan’s terugkeer naar Freud. Sinds de oprichting is hij bestuurslid van de stichting Breukvlakken.

Waar:
Literair Theater Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1012 CZ Amsterdam

Hoe laat:
Inloop vanaf 19.30
Presentaties en nagesprek van 20:00 tot 22.00
Tot 22:30 kunt u onder het genot van een drankje napraten
Kaartverkoop voor aanwezigheid of livestream:
Stichting Perdu
Entree:
tickets (inclusief consumptiebon voor koffie/thee): € 19,95
65+pas/Stadspas en studenten € 13,50
Seizoenkaart voor de 4 thema-avonden: € 70,00
Livestream: € 10,-

Bestel Kaarten
Ook kaartverkoop aan de zaal!

Breukvlakken thema-avonden in Perdu
Download de flyer met het overzicht van het hele seizoen van CREATIVITEIT 2025/26.

Redactieraad: Christien Brinkgreve, Martijn van Dijk, Martine Groen, Koen Hilberdink, Ruben Ing, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Johan Schokker, Jan Swinkels, Carla Tjon, Romy Day Winkel, Walter Wolfs.
Deze serie wordt georganiseerd door de Stichting Breukvlakken in samenwerking met de Stichting Literair Theater Perdu. En wordt ondersteund door het Lira Fonds.

Illustratie bovenaan: © Martine Groen
