VIERENTWINTIG KEER
de Biografie in Psychoanalyse
Vierentwintig keer is een mooi moment om terug te blikken op de theaterserie de Biografie in Psychoanalyse. Op initiatief van de Stichting Breukvlakken is in 2017 samenwerking gezocht met de Stichting Psychoanalyse & Cultuur en de Stichting Literair Theater Perdu om tot een interdisciplinaire debatserie te komen over biografieën. De uitkomst daarvan is een reeks mooie, spannende, bij tijd en wijle ontroerende theateravonden in Perdu waar schrijvers en psychoanalytici elkaar ontmoeten in hun liefde voor de biografie. Biografen en psychoanalytici gaan tijdens deze avonden gezamenlijk op zoek naar verbinding van de sporen uit het verleden met gebeurtenissen in het heden. Werkwijze, uitgangspunten en overeenkomsten komen aan de orde, verschillen worden niet geschuwd.
Om een leven te kunnen beschrijven zijn biografen jaren bezig met het vinden van verborgen gegevens. Ze ordenen archieven en andere bronnen en als ze geluk hebben, leven er nog mensen die de gebiografeerde persoonlijk gekend hebben. Dit alles wordt wel of niet feitelijk en met of zonder psychologische kennis gecomponeerd tot een levensverhaal. De hoofdpersoon zelf heeft uiteindelijk niets over de publicatie te zeggen. Niets over wat erin komt en niets over wat er bewust verborgen blijft.
Dat is anders voor de analysant. Deze ligt gemiddeld zo’n 5 tot 6 jaar op de sofa en zoekt samen met de psychoanalyticus, die achter de bank zit, naar een passend levensverhaal. Ook daar komen, waar relevant, in het onbewuste verborgen gegevens/gevoelens aan de orde. Op de bank vindt de analysant de ruimte om die gevoelens veilig toe te laten. Het grote verschil met de gebiografeerde is dat de analysant wel zelf de regie heeft over zijn eigen levensverhaal.
Het woord ‘interdisciplinair’ staat niet voor niets voorop in het motto van Breukvlakken; de redactieraad kende door de jaren heen vele leden, enthousiast en van verschillende pluimage:
Christien Brinkgreve, Martine Groen, Annelies van Hees, Koen Hilberdink, Marc de Kesel, Rolien van Mechelen, Maaike Meijer, Hans Sanders, Johan Schokker, Jan Swinkels, Rudi Wester, Walter Wolfs
Allen vervulden ook de rol van moderator.
Schrijvers reageerden vrijwel zonder uitzonder positief op een uitnodiging en waren zonder uitzondering enthousiast over ‘hun’ biografie-avond met name over de diepgang van het gesprek dat onderling en met het publiek werd gevoerd.
De serie de Biografie in Psychoanalyse sinds 2019
Annet Mooij: De eeuw van Gisèle. Mythe en werkelijkheid van een kunstenares, Uitgeverij De Bezige Bij, 2019
Psychoanalyticus Rolien van Mechelen (klik hier)
Elisabeth Lockhorn: Andreas Burnier, metselaar van de wereld, Uitgeverij Atlas Contact, 2019
Psychoanalyticus Josée van Eijk
Elsbeth Etty: In de man zit nog een jongen, Willem Wilmink – de biografie, Nijgh & van Ditmar, 2019
Psychoanalyticus Greet Kuipers
Maaike Meijer: Hemelse mevrouw Frederike, Biografie van Fritzi Harmsen van Beek (1927 – 2009), Uitgeverij De Bezige Bij, 2018
Psychoanalyticus Gertie Bögels
Koen Hilberdink: J.B.W.P. het leven van Johan Polak, Uitgeverij van Oorschot, 2017
Psychoanalyticus Rolien van Mechelen (klik hier)
Rudi Wester: Bestaat er een raarder leven dan het mijne? Jef Last, 1898 – 1972, Prometheus, 2021
Psychoanalyticus Ton Stufkens
Kees van ‘t Hof: Nooit het hele hart. J. Eijkelboom. Een biografie, Uitgeverij de Arbeiderspers, 2021
Psychoanalyticus Greet Kuipers
Christien Brinkgreve: De ruimte van Herman Hertzberger, Uitgeverij Atlas Contact, 2021
Psychoanalyticus Martine Groen
Lieneke Frerichs: Nescio, leven en werk van J.H.F. Grönloh, Van Oorschot, 2021
Psychoanalyticus Johan Schokker
Hubert Smeets: Hans van Mierlo, een wonderbaarlijk politicus. Hans van Mierlo 1931 – 2010, Uitgeverij De Bezige Bij, 2021
Psychoanalyticus Rolien van Mechelen (klik hier)
Mirjam van Hengel: Dola. Over haar schrijverschap en de hele mikmak, Uitgeverij De Bezige Bij, 2022
Psychoanalyticus Martine Groen
Aleid Truyens: Leven in de verbeelding, Hella S. Haasse, 1918 – 2011, Uitgeverij Querido, 2022
Psychoanalyticus Greet Kuipers
Jutta Chorus: over Alma’s dochters. 5 levens in de schaduw. Uitgeverij Pluim, 2022
Psychoanalyticus Simone Logtenberg
Karin Amatmoekrim: In wat voor land leef ik eigenlijk? Anil Ramdas, onmogelijk kosmopoliet, Prometheus, 2023
Psychoanalyticus Martine Groen
Mieke Tillema: Ida Simons. Pianiste, schrijfster, overlevende. Uitgeverij Cossee, 2021
Psychoanalyticus Greet Kuipers
Annette Portegies: Weerspiegeld in een waterglas, Maurice Gilliams 1900-1982, Atheneum, 2022
Psychoanalyticus Leontine Brameijer
Mark Schaevers: de levens van Claus, Uitgeverij De Bezige Bij, 2024
Analyticus Marc de Kesel
Jaap Cohen: de bolle Gogh, Querido, 2024
Psychoanalyticus: Martine Groen
Arjen Fortuin: men moet, biografie van Gerrit Kouwenaar, Querido 2024
Psychoanalyticus: Leontine Brameijer
Marita Mathijsen: Een vrije geest. Het uitzonderlijke leven van Betje Wolff, Uitgeverij Balans, 2024
Psychoanalyticus: Marly Horsch
Jacqueline Oskamp: Groots is de liefde: Biografie van Louis Andriessen (1939 – 2021), Ambo/Anthos, 2025
Psychoanalyticus: Willem Heuves
Hinke Piersma: Vergeet de trieste dagen… De tweestrijd van een Nederlandse zionist, Querido, 2024
Psychoanalyticus: Martine Groen
Gé Vaartjes: Vleugelman, Godfried Bomans 1913 -1971, Querido, 2025
Psychoanalyticus: Marly Horsch
Han van Bree: Het vertroebelde oog, het onbegrepen leven van Greet Hofmans, Spectrum, 2025
Psychoanalyticus: Rolien van Mechelen (klik hier)
